Rekombinasyonun stres, mevsim ve kromozomal inversiyonlarla ilişkisinin drosophila melanogaster'de araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ECE NUR ÖZALP
Danışman: Banu Şebnem Önder
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kromozomal inversiyonların heterozigot olarak bulunması durumda rekombinant gametler yaşayamadığı için sadece atasal gametler hayatta kalabilmektedir. Bir haplotip olarak kalıtlanan inversiyonların varlığında o bölge için rekombinasyon frekansını düşürerek adaptif kümeler oluşturmaktadır. İnversiyonun yer aldığı bölgede rekombinasyonla genomun yeninden düzenlenmesi mümkün olamayacağı için, inversiyonlar bu bölgede rekombinasyon frekansının önemli ölçüde azalmasına neden olurken, genomun başka yerlerindeki rekombinasyon frekansına etki edebilirler. İnversiyonların yanı sıra çevresel değişikliklerin de özellikle sıcak, soğuk, açlık ve susuzluk gibi stres faktörlerinin rekombinasyon frekansını etkilediği bilinmektedir. Rekombinasyonda görülen varyasyonların adaptif olduğuna dair güçlü kanıtlar olmakla beraber, değişen çevre koşullarına adaptasyonda rekombinasyon oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu çalışma kapsamında Ankara ilinin Yeşilöz mahallesinden farklı zamanlarda toplanan kendileşmiş soy hatları kullanılarak, In(3R)Payne, In(2L)t, In(3R)K, ve In(3L)P inversiyonlarının rekombinasyon frekansı üzerindeki etkisi ve bu etkinin mevsime bağlı olarak bir örüntüye sahip olup olmadığı araştırılmıştır. Ayrıca susuzluk stresinin de rekombinasyon frekansı üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, In(3R)Payne inversiyonunun hem içinde bulunduğu 3. kromozomdaki, hem de 2. kromozomdaki rekombinasyon frekansını istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde etkilediği; In(2L)t inversiyonun da yine içinde yer aldığı 2. kromozomdaki rekombinasyon frekansını istatistiksel olarak anlamlı bir biçimde etkilediği tespit edilmiştir. Kromozomlarda meydana gelen toplam rekombinasyonların mevsimsel varyasyon göstermemesine rağmen kromozom üzerindeki belirli noktaların rekombinasyon frekansında mevsime bağlı olarak değişiklik gösterdiği bulunmuştur. Bu bağlamda en anlamlı mevsimsellik 2. ve 3. kromozomların ucunda bulunan ve en geniş aralığa sahip bölgelerde meydana gelmiştir.