Modern konjonktür teorileri çerçevesinde ekonomik dalgalanmalar: Politik istikrarın etkileri üzerine panel veri analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İktisat A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜRKER ŞİMŞEK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NASİP BOLATOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Etkin iktisat politikalarının oluşturulmasında ve ekonomide yaşanılan gelişmelerin doğru bir şekilde değerlendirilmesinde ekonomideki konjonktürel dalgalanmaların analizi önem arzetmektedir. Konjonktürel dalgalanmaların piyasa ekonomilerinde sürekli olarak görülen bir olgu olması ve bu dalgalanmaların ortaya çıkış nedeni, özellikle de uyarım ve yayılma mekanizmaları konusunda iktisat okullarının fikir ayrılığına düşmesi konuya olan ilgiyi artırmaktadır. Tartışmalar uzun yıllardan beri devam etmesine rağmen henüz bir fikir birliği sağlanabilmiş değildir. Çalışmada amaç genel olarak iki başlık altında toplanabilir. Birincisi, konjonktürel dalgalanmaları kavramsal olarak ele alarak Ortodoks ve Heterodoks İktisat Okulları'nın düşüncelerini genel olarak yansıtmaktır. İkincisi ise politik istikrar başta olmak üzere makroekonomik performansı yansıtan yatırımlar, para arzı, dışa açıklık, kamu harcamaları, işsizlik ve tüketici fiyat endeksi gibi göstergelerin ekonomide yaşanılan konjonktürel dalgalanmalar üzerine etkisini incelemektir. Bu amaçla Evrensel Yönetişim Göstergeleri endeksleri temel bileşenler analizi yöntemiyle tek bir endeks haline getirilerek politik istikrar endeksi oluşturulmuştur. Analiz yapılırken Dünya Bankası ve Uluslararası Para Fonu'nun gelirlere göre yüksek gelirli ve orta üst-orta alt gelirli ülke sınıflandırması temel alınarak iki ayrı inceleme yapılmıştır. Analizler farklı bölgelerden OECD'ye üye 31 yüksek gelirli ülke ve 66 orta üst/orta alt gelirli ülkeyi kapsamakta olup statik (OLS, FE, RE) ve dinamik (Arellano Bond GMM) panel veri yöntemleri uygulanmıştır. Sonuç olarak politik istikrar endeksi, OECD'ye üye yüksek gelir grubunda yer alan ülkelere nazaran orta üst/orta alt gelir grubunda yer alan ülkeleri daha çok etkilemektedir. Bu durum orta üst/orta alt gelir grubundaki ülkelerin demokratikleşme sürecinde daha fazla adım atması, anayasal, sosyal, idari, ekonomik ve politik alanlarda önemli reformlar gerçekleştirmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Orta üst/orta alt gelirli ülke gruplarında bahsedilen alanlardaki kırılgan yapı ve Fırsatçı, Miyopi-Kutuplaşma, Sosyal Düzensizlik ve Zayıf Hükümet Yaklaşımlarının görüşlerinin sıklıkla görülmesi bu ülkelerde yaşanılan konjonktürel dalgalanmaları da artırmaktadır. Dolayısıyla ekonomilerdeki gelişmelerin doğru analizi ve uzun dönemde istikrar içinde büyüyen bir ekonomik yapıyı oluşturacak iktisat politikalarının belirlenebilmesi için elde edilen sonuçların dikkatlice değerlendirilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: Ekonomik Dalgalanmalar, Konjonktürel Dalgalanmalar,Temel Bileşenler Yöntemi, Politik İstikrar Endeksi, GMM.