Kretase yaşlı sapça formasyonunun jeolojik konumu ve potansiyel hidrokarbon içeriğinin değerlendirilmesi, Zonguldak-Türkiye


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: LEVENT BAYRAM

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ALİ İHSAN KARAYİĞİT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sapça Formasyonu Albiyen yaşlı olup, Zonguldak ilinin güneyinde geniş alanlarda yüzeylenmektedir. Formasyonun yaşı göz önüne alındığında küresel okyanusal anoksik olay (OAE1b) döneminde çökeldiği düşünülebilir. Bu çalışma kapsamında formasyonun organik olgunlaşması ve hidrokarbon kaynak kaya potansiyeli, mineralojik çalışmalar, organik petrografi analizi, Rock-Eval Piroliz analizi ve mikroporozite ile mezoporozite analizleri ile incelenmesi amaçlanmıştır. Mineralojik çalışmalar Sapça Formasyonu'nun genel olarak kuvars, kalsit, feldispat ve kil minerallerinden oluştuğunu göstermektedir. Sapça Formasyonu'ndan alınan örneklerde vitrinit ve yaygın olarak inertinit maseralleri gözlenmiştir. Vitrinit reflektansı, vitrinitlerin alanı ölçüm alanından küçük olduğundan ölçülememiştir. Sapça Formasyonu'nun toplam organik karbon içeriği %0.13 ile %1.41 arasında olup yetersizden iyiye organik madde içeriği sunmaktadır. S1 değerleri 0.01 ile 0.15 arasındadır. S2 değerleri, iyi kaynak kayacı olarak gözlenen üç numune haricinde 2mg HC/g kayaç değerinin alında ölçülmüştür ve zayıf kaynak kayaç potansiyelini işaret etmektedir. Hidrojen indeksi değerleri formasyonun Tip II/III, Tip III ve Tip IV kerojen içerdiğini göstermektedir. Üretim indeksi değerleri formasyonun olgunlaşmamış ve erken olgun olduğunu göstermektedir. Tmax değerleri ise 433°C ile 445°C arasındadır ve Sapça Formasyonu'nun erken petrol penceresinde olduğunu ifade etmektedir. Sapça Formasyonu, Tasmaca Formasyonu ve Alacaağzı Formasyonu'ndan seçilen 12 örnekte mikroporozite ve mezoporozite ölçümleri yapılmış ve Sapça ve Tasmaca Formasyonları'nda TOC içeriğinin artmasına bağlı olarak mikroporozite ve mezoporozite değerlerinin düştüğü gözlenmiştir. Bu, iki formasyondaki organik maddenin olgunluğunun düşüklüğünün bir sonucu olabilir.