Kar yönetimi uygulamalarında ihtiyari tahakkuklar ve tahakkuk iptallerinin etkisi: Bankacılık sektörü üzerine bir uygulama
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE ACAR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MUSTAFA ÖMER İPCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında işletmelerin çevreleriyle bağlantısının sağlandığı en önemli araç olan finansal tabloların kalitesini büyük ölçüde zedeleyen kar yönetimi uygulamaları ele alınmıştır. Genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri, muhasebeleştirme sürecinde yöneticilere değişen ekonomik koşullar karşısında finansal tablo kullanıcılarına işletme performansı hakkında en doğru bilginin verilebilmesi amacıyla bazı esneklikler sağlamıştır. Fakat gerçekleşen şirket skandalları ve ekonomik krizler yöneticilerin kendilerine sağlanan karar verme yetkisini her zaman amacına uygun bir şekilde kullanmadığını desteklemektedir. Bu çerçevede, yöneticilerin bazı menfaatler doğrultusunda performans sonuçlarını etkilemek amacıyla muhasebeleştirme ve finansal raporlama sürecine kasten müdahale etmeleri ve finansa tablo kullanıcılarına gerçeğe aykırı bilgi aktarımında bulunmalarıyla kar yönetimi uygulamaları ortaya çıkmaktadır. Bu tezin amacı finansal sektör kapsamında bankacılık sektörünün kar yönetimi uygulamalarından "karın istikrarlı gösterilmesi" faaliyetinde bulunup bulunmadığını tespit etmektir. Bu kapsamda 2000-2013 dönemine ait, 28 ülke içeren, toplam 10.793 banka-yılı veri vergi ve karşılık öncesi kar, ihtiyari tahakkuklar ve tahakkuk iptalleri çerçevesinde analiz edilerek, bankacılık sektörü kar yönetimi davranışının ortaya konulması amaçlanmıştır. Bankacılık sektörünün kar yönetimi uygulamalarında sıklıkla "kayıp kredi karşılıkları" hesabını kullandığı varsayımı altında, bu çalışma ile ihtiyari tahakkuklar bilanço (özel karşılıklar) ve gelir tablosu yaklaşımı (kredi ve diğer alacaklar değer düşüklüğü karşılığı) kapsamında ele alınarak kar yönetimi tespit edilmeye çalışılmıştır. Elde edilen bulgulara göre bankacılık sektörü ihtiyari tahakkuklar kanalı ile karın istikrarlı gösterilmesi yönünde kar yönetimi faaliyetinde bulunmaktadır. Bu kapsamda, kar yönetimi yapıldığını destekleyen sonuçlar hem bilanço hem gelir tablosu yaklaşımı çerçevesinde yapılan analizlerce desteklenmiştir. Tahakkuk iptallerinin kar yönetimi tespit modellerine eklenmesiyle ise istatistiksel anlamda daha anlamlı ve güçlü bulgular elde edilmiştir. Diğer taraftan çalışma kapsamında 2008 global finansal krizinin kar yönetimi üzerindeki olası etkisi de incelenmiş ve kriz döneminde bankacılık sektörünün kar yönetimi faaliyetinde azalış gözlemlenmiştir.