Diyabetik Yara Tedavisinde Kullanılmak Üzere Nanopartiküler Statin Ve Kök Hücre İçeren Doku İskelelerinin Formülasyonu Ve İn Vitro/İn Vivo Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Teknoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DİLARA ÖRGÜL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): SÜEDA HEKİMOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Son yıllarda yapılan çalışmalarla simvastatinin kolesterol düşürücü etki mekanizmasından bağımsız olarak yara iyileşmesini ve kök hücre tedavi etkinliğini desteklediği gösterilmiştir. Bu bilgilerden yola çıkılarak diyabetik yara tedavisinde yeni bir tedavi yaklaşımının sunulması amacıyla simvastatin yüklü nanoyapılı lipit taşıyıcı (NLT) partiküller ve/veya mezenkimal kök hücre içeren, biyolojik polimerlerle hazırlanmış, doku iskelesi formülasyonları hazırlanarak 3 boyutlu ve biyolojik olarak parçalanabilen yeni bir yara iyileştirici sistem geliştirilmiştir. Simvastatin içeren NLT formülasyonları lipit matriksin %10 veya %20'si kadar simvastatin ile yüklenmiş olarak 50:50 veya 70:30 sıvı:katı lipit oranlarında yüksek basınçlı homojenizasyon yöntemi ile hazırlanmıştır. Formülasyonlarda, katı lipit olarak Precirol ATO 5, sıvı lipit Maisine, hidrofilik yüzey etkin madde Tween 80 ve lipofilik yüzey etkin madde olarak da Lipoid S100 kullanılmıştır. Simvastatin içeren NLT formülasyonları 158 nm boyutlarında, 0.17 altında PDI değerleri ile homojen dağılım gösteren ve %99'un üzerinde yükleme kapasitesine sahip küresel partiküllerden oluşmaktadır. İn vitro salım çalışmaları sonucunda, NLT formülasyonlarından salımın başlangıçta simvastatinin patlama salımı nedeniyle hızlı gerçekleştiği daha sonra ise yavaş bir salım hızı ile devam ederek yaklaşık 12-24 saatte platoya ulaştığı gözlenmiştir. Simvastatin içeren NLT formülasyonları ile 25°C ve 4°C'de gerçekleştirilen stabilite çalışmalarında ise formülasyonların 4°C'de 90 gün boyunca 200 nm altında monodispers dağılımlarını korudukları ve simvastatinin 4°C'de 15 gün boyunca stabil olduğu bulunmuştur. NLT içine hapsedilmiş simvastatin içeren doku iskelesi formülasyonları konsantre edilmemiş veya 2 kat konsantre NLT formülasyonlarından hareketle 1:1 veya 2:1 kitosan:kollajen polimer kombinasyonlarında dondurarak kurutma yöntemi ile hazırlanmışlardır. Hazırlanan formülasyonlar arasında %74.38 porozite değeri ve 20 µm-200 µm arasında değişen uygun por büyüklüğü dağılımı ile üç boyutlu poröz bir yapı, %710.88 yüksek su absorplama kapasitesi, %57.7 düşük kütle kaybı ve iyi bir mekanik dayanıklılık gösteren 2:1 kitosan:kollajen polimer oranında, 2 kat konsantre NLT formülasyonu ile hazırlanmış çapraz bağlı doku iskelesi formülasyonu in vivo çalışmalar için uygun bulunmuştur. Doku iskelelerine NLT formülasyonlarının eklenmesi simvastatin patlama salımını azaltarak daha kontrollü salım profilinin elde edilmesini sağlamıştır. L929 fare fibroblast hücre hattı üzerinde yapılan hücre kültürü çalışmaları ile doku iskelelerinin sitotoksik etki göstermediği sonucuna varılmıştır. Sıçanlar üzerinde yapılan in vivo çalışmalar sonucunda lipit nanopartiküler simvastatin içeren doku isekelelerinin kontrol gruplarına göre yara kapanma hızını artırdıkları ve yaralı dokuda vaskülarizasyonu destekledikleri gözlenmiştir. Patolojik incelemelerde simvastatinin kök hücrelerin canlılığını ve proliferasyonunu artırdığı gösterilmiştir. Bunun sonucu olarak lipit nanopartiküler simvastatin ve kök hücreyi birlikte içeren doku iskelelerinde artmış epitelizasyon, proliferasyon ve vaskülerizasyon gözlenerek etkin yara iyileşmesi sağlanmıştır.