Hassas bilgi varlıklarının ve kişisel verilerin hukuksal düzenlemeler ile korunması ve bu kapsamda üniversiteler için bilgi güvenliği politikasının geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilgi ve Belge Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TÜRKAY HENKOĞLU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NAZAN UÇAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Güvenilir bilgiye erişim ve büyük ölçüde elektronik ortamda saklanan mevcut bilginin korunmasına yönelik ihtiyaçların arttığı günümüzde, korunacak bilgi varlıkları içinde kişisel veriler önemli bir yer tutmaktadır. Bu bilgi varlıklarının korunması ve risk yönetiminin yapılabilmesi; hukuksal, teknik ve idari boyutların dikkate alındığı bilgi güvenliği politikalarının gücü ile mümkün olabilmektedir. Üniversitelerde kişisel verilerin korunmasında ne kadar ihtiyatlı olunduğu, uygulanan güvenlik politikaları ve veri sahibinin temel hak ve özgürlüklerin nasıl korunduğu konusunda belirsizlikler bulunmaktadır. Bu tez çalışmasıyla kişisel verilerin korunmasına ilişkin hususlar kapsamlı bir bilgi güvenliği modeli ve hukuksal koşullar çerçevesinde değerlendirilerek, üniversiteler için uygulanabilir bir bilgi güvenliği politikasının geliştirilmesi ve üniversitelerde bilgi güvenliği kültürünün oluşturulmasına katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışmada Türk Hukuk Mevzuatında yer alan hassas bilgi varlıklarının korunması ile ilişkili düzenlemeler belirlenerek, Avrupa Birliği (AB) bilgi güvenliği politikaları kapsamında yapılan hukuksal düzenlemeler ve kuramsal bir bilgi güvenliği modeli çerçevesinde değerlendirilmiştir. Bununla beraber, Ankara'da bulunan 15 üniversitenin bilgi işlem daire başkanlığı (BİDB), personel daire başkanlığı (PDB) ve bilgi merkezlerini kapsayacak şekilde görüşme yoluyla anket uygulanmış ve alınan bilgi güvenliği önlemleri mevcut hukuksal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda; yasal düzenlemelerin yeterli ve önleyici nitelikte olmadığı, üniversitelerde kişisel verilerin korunmasına ve verilerin güvenli olarak imha edilmesine ilişkin politikaların bulunmadığı, mevcut politika ve kurallar içinde kişisel verilerin korunmasına ilişkin maddelere yer verilmediği, veri koruma konusunun sadece teknik boyutuyla değerlendirildiği ve risk yönetiminin yapılmadığı, üniversite birimleri arasında sorumlulukların paylaşılmadığı, kişisel verileri işleyen personele veri korumaya ilişkin bilinçlendirme eğitimi verilmediği ve kişisel verileri işleyen birimlerin hangi verilerin kişisel veri olduğu konusunda dahi tereddütlerinin bulunduğu görülmektedir. Araştırma bulgularına bağlı olarak elde edilen bu sonuçlarla birlikte; kişisel verilerin korunmasına ilişkin hukuk literatürü, uluslararası bilgi güvenliği politikaları, bilgi güvenliği ve risk yönetimine yönelik uluslararası standartlar, kurumlara yönelik bilgi güvenliği denetleme raporları ve kişisel verilerin korunmasına ilişkin evrensel ilkelerden yararlanılarak üniversitelerin uygulayabileceği bir bilgi güvenliği politika önerisi geliştirilmiştir. Anahtar Sözcükler Bilgi güvenliği, kişisel veri, hassas veri, risk yönetimi, bilgi güvenliği politikası