İntrakraniyal tümör rezeksiyonunda intraoperatif ultrason görüntülemeli ve görüntülemesiz operasyonların maliyet-etkililik analizi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sağlık Yönetimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUNUS EMRE KARATAŞ
Danışman: Songül Çınaroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İntraoperatif görüntüleme teknolojilerinden biri olan ve gerçek zamanlı tekrarlanabilir görüntüleme avantajı sunan intraoperatif ultrasonun (iUS) cerrahi iş akışlarına kolayca entegre olması, fonksiyonel eksikleri minimize etmesi ve diğer operasyon içi görüntüleme teknolojilerine göre ucuz olması beyin cerrahisi merkezlerinde yaygın kullanım alanı bulmasına olanak sağlamıştır. Temel amacı rezeksiyonun kapsamını güvenli şekilde üst düzeye çıkarmak olan iUS teknolojisi ayrıca cerrahın normal beyin dokusu ile tümör dokusu arasındaki ayrımı daha hassas bir şekilde yapmasına olanak tanıyarak operasyon sırasında oluşabilecek hata payını en aza indirir. Sonuç olarak iUS, hastanın bilişsel ve fonksiyonel durumlarını koruyarak ve iyileştirerek hastanın operasyon sonrasındaki yaşam kalitesini artırır. Bu kapsamda araştırmanın temel amacı, intrakraniyal kitleli hastalarda cerrahi rezeksiyonun iUS ile ve herhangi bir intraoperatif yardımcı kullanılmadan gerçekleştirilmesinin maliyet ve etkililiğini analiz etmektir. Çalışma amacı doğrultusunda bu çalışma analizleri iki aşamada gerçekleştirilmiştir. İlk aşamada maliyetleri ve etkililik değerleri belirlenen iUS eşliğinde gerçekleştirilen operasyonların iUS olmadan gerçekleştirilen operasyonlara göre ilave maliyet etkililik oranı (İMEO) belirlenmiştir. İkinci aşamada ise hasta tarafından bildirilen yaşam kalitesi skorlarının sübjektif doğası ve maliyet girdilerindeki değişkenlik dikkate alınarak belirsizlikleri modellemek amacıyla bulanık mantık temelli maliyet etkililik analizi uygulanmıştır. Geri ödeme kurumu perspektifiyle gerçekleştirilen analiz bulgularına göre iUS kullanılmadan gerçekleştirilen operasyonların 103.094,16 TL maliyet ile 0,573 birim etkililik, iUS eşliğinde gerçekleştirilen operasyonların ise 97.659,51 TL maliyet ile 0,764 birim etkililik sağladığı tespit edilmiştir. iUS kullanımının İMEO ve bulanık İMEO değeri sırasıyla -28.477,37 TL ve -28.100,58 TL olarak belirlenmiş ve ilave maliyet etkililik düzleminde güneydoğu kadranında yer almıştır. Sonuç olarak cerrahi rezeksiyonda iUS kullanılmasının dominant bir strateji olduğu anlaşılmıştır. Araştırma iUS'un cerrahi operasyonlara entegrasyonunun klinik sonuçları iyileştirmekle birlikte maliyet etkili olarak sağlık sistemine uzun vadede sürdürülebilirlik kazandırma potansiyeline sahip olduğunu vurgulamaktadır. Ayrıca İMEO'nun deterministik temel dışında belirsizliğin modellendiği bulanık mantık ile hesaplanmasının maliyet ve etkililik sonuçları üzerindeki belirsizliği anlamlı şekilde azaltacağı öne çıkarılmıştır.