Prematüre bebeklerde duyu bütünleme müdahale programının duyusal işlemleme, emosyonel ve adaptif cevaplar üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ergoterapi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERKAN PEKÇETİN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Esra Akı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Prematüre bebeklerde duyusal işlemleme problemleri görülebilmektedir. Bu problemlerin oluşmasında iki önemli faktör olduğu düşünülmektedir. Bu faktörler; prematüre bebeğin yetersiz nörolojik ve biyolojik sistemlere sahip olması ile Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'ndeki (YYBÜ) çevresel faktörlerin prematüre bebeğin duyusal ihtiyacını karşılamamasıdır. Bu çalışmanın amacı, prematüre bebeklere uygulanan bireyselleştirilmiş duyu bütünleme müdahalelerinin bebeklerin duyusal işlemleme becerileri, emosyonel ve adaptif fonksiyonlarının üzerine etkisini incelemektir. Çalışmaya müdahale grubuna düzeltilmiş yaşları 28 hafta olan 34 prematüre bebek alınmıştır. Aynı yaştaki 34 term bebek ise kontrol grubunu oluşturmuştur. Bebeklerin duyusal işlemleme becerileri Bebeklerde Duyu Fonksiyonları Testi (BDFT) ile, emosyonel fonksiyonlar Fonksiyonel Emosyonel Değerlendirme Skalası (FEDS) ve adaptif fonksiyonlar Bebek/Yürümeye Başlayan Çocuk Semptom Kontrol Listesi (BYSKL) ile değerlendirilmiştir. Sekiz hafta, haftada bir seans ve her seansta 45 dakika süren duyu bütünleme programına alınan prematüre bebeklerle, term bebekler 36. haftalarında aynı parametrelerde tekrar karşılaştırılmışlardır. Müdahale öncesi prematüre bebeklerin aynı yaştaki term bebeklere göre daha zayıf duyusal işlemleme becerilerine, emosyonel ve adaptif fonksiyonlara sahip oldukları bulunmuştur (p<0,01). Müdahale ve kontrol grubunun birinci ve ikinci değerlendirmeler arasındaki farklar karşılaştırıldıklarında, duyusal işlemleme becerileri, emosyonel ve adaptif fonksiyonlarda müdahale grubu lehine anlamlı fark bulunmuştur (p<0,01). Doğum ağırlığı, doğum haftası ile prematüre bebeklerin müdahale öncesi BDFT testinin puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki, YYBÜ'de yatış süresi ile müdahale öncesi BDFT testinin puanları arasında negatif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,01). Prematüre bebeklerin müdahale öncesi BDFT toplam puanı ile BYSKL puanı arasında negatif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Prematüre bebeklerin müdahale öncesi BDFT puanları ile FEDS testinin sembolik ve duyusal oyun puanları arasında pozitif yönde anlamlı ilişki tespit edilmiştir (p<0,01). Sonuç olarak; ergoterapi müdahaleleri içinde yer alan duyu bütünleme müdahalelerinin bebeklerin duyusal işlemleme becerileri ile adaptif ve emosyonel fonksiyonlarının artmasında etkili olduğu tespit edilmiştir. Prematüre bebekler duyusal işlemleme problemleri ve bu problemlerin yol açabileceği emosyonel ve adaptif fonksiyonlar açısından değerlendirilmeli ve bireyselleştirilmiş duyu bütünleme müdahaleleri aile eğitimi ile birlikte uygulanmalıdır.