2-(5-bromo-2-piridilazo)-5-(dietilamino) fenol katkılanmış silika partiküllerin hazırlanması ve Zn(II) iyonlarının adsorpsiyonu ve kolorimetrik tayini için kullanımı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELDA DEMİR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NURAY ŞATIROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, su örneklerinden Zn(II) iyonlarının uzaklaştırılması ve kolorimetrik tayini için ligand modifiye edilmiş mezo gözenekli silika adsorbentin geliştirilmesidir. Bu çalışmada, tetraetilortosilikat (TEOS) ve iyonik olmayan yüzey aktif madde Brij 56 kullanılarak asidik ortamda mezo gözenekli (monolitik) silika sentezlenmiştir. Mezo gözenekli silika partiküllere organik ligand 5-Br-PADAP başarıyla immobilize edilmiştir. Bu adsorbent FT-IR, SEM, EDX ve BET analizi ile karakterize edilmiştir. Adsorpsiyon çalışmalarında, çözelti pH'ı, başlangıç Zn(II) iyonu derişimi, engelleme yapan iyonlar, renk optimizasyonu ve adsorbentin tekrar kullanılabilirliği gibi parametreler optimize edilmiştir. Deneysel veriler, maksimum Zn(II) adsorpsiyonunun pH 8'de olduğunu göstermiştir. Maksimum adsorpsiyon kapasitesi belirlenmiş ve 18.02 mg/g olduğu bulunmuştur. Zn(II) iyonlarının desorpsiyonu, 0.10 mol/L HCl kullanıldığı durumda mümkün olmuştur. Bu adsorbent (5-Br-PADAP katkılı silika partiküller), çözeltinin pH değerlerine bağlı olarak Zn(II) iyonlarının varlığında turuncudan fuşya kırmızıya belirgin bir renk değişimi göstermiştir. Adsorbentin renk değişimi Difüze Yansıma Spektrometri (DRS) ölçümleri ile teyit edilmiştir. Kolorimetrik veriler, Zn(II) derişimindeki artış ile adsorbent fazın renk tonlarında fark olduğunu göstermiştir. Zn(II)'nin kolorimetrik tayini için doğrusal çalışma aralığı 5-100 μg/L ve gözlenebilme sınırı 0.4 µg/L'dir. 10 μg/L çinko için 6 tekrarlı bağıl standart sapma (RSD) %2.7 dir. Geliştirilen kolorimetrik yöntem, çinko ekstraksiyonu ve tayini için sertifikalı referans maddelere ve gerçek su numunelerine uygulanmıştır.