Tarımsal atık şeker pancarı küspesi ile sürekli çalışan dolgulu kolonda tekli ve ikili boyarmadde ve metal gideriminin incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESİN AKIRMAK

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ZÜMRİYE AKSU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tekstil endüstrisi atıksularında çok çeşitli boyarmaddeler ve ağır metal iyonları birlikte yer almaktadır. Gemazol Turquoise Blue-G boyarmaddesine ve bakır(II) iyonlarına da bu tür atıksularda sıklıkla rastlanmaktadır. Bu tür kirleticilerin gideriminde, adsorpsiyon son yıllarda üzerinde en çok çalışılan yöntemlerden biridir. Bu tez çalışmasında Gemazol Turquoise Blue-G, bakır(II) iyonları ve Gemazol Turquoise Blue-G-bakır(II) ikili karışımlarının bir şeker fabrikası atığı olan kuru şeker pancarı küspesine adsorpsiyonu sürekli düzende çalışan dolgulu kolonda incelenmiştir.Dolgulu kolonda tekli Gemazol Turquoise Blue-G boyarmaddesi ve tekli bakır(II) iyonu adsorpsiyon çalışmalarında akış hızı ve besleme kirletici derişimlerinin etkileri daha önceki çalışmalardan boyarmadde ve metal iyonu için sırasıyla tayin edilen optimum pH değerleri olan 2.0 ve 4.0'te incelenmiştir. Her iki kirletici için de 1.2 mL/dk akış hızında maksimum kolon kapasitesi ve kolon performansı elde edilmiştir. Bu akış hızında besleme derişiminin boyarmadde için 500 mg/L'ye kadar, bakır(II) iyonu için 250 mg/L'ye kadar arttırılmasıyla, her iki kirletici için dengede ve toplam adsorplanan miktarların arttığı, kolon performans değerlerinin ise azaldığı gözlenmiştir. Her bir kirletici için kolon kırılma eğrilerinin tahmin edilmesi ve kinetik sabitlerin bulunması için Adams-Bohart (veya Wolborska), Thomas ve Yoon-Nelson modelleri deneysel verilere uygulanmıştır.Dolgulu kolonda Gemazol Turquoise Blue-G-bakır(II) ikili karışımlarının kuru şeker pancarı küspesine adsorpsiyonu kirleticilerden birinin derişimi sabit tutulurken diğerinin derişimi değiştirilerek yine aynı akış hızında ve pH 2.0 ve 4.0 değerlerinde gerçekleştirilmiştir. Deneysel sonuçlar ortamdaki bakır(II) iyonlarının Gemazol Turquoise Blue-G adsorpsiyonunu arttırdığını, ortamdaki Gemazol Turquoise Blue-G varlığının ise bakır(II) adsorpsiyonunu azalttığını göstermiştir. Karışımdaki boyarmadde ve metal iyonu derişimlerinin kolonun boyarmadde ve metal iyonu adsorpsiyon kapasitesi ve yüzde giderimlerine ortak etkisi Yanıt Yüzey Metodu kullanılarak incelenmiştir. İkili karışımda her bileşen için dengede birim adsorbent kütlesi başına adsorplanan miktarlarını ve kolon performans değerlerini verecek ikinci dereceden quadratik polinom eşitlikler bulunarak sistemin üç boyutlu yanıt yüzey eğrileri elde edilmiştir.