Erken Cumhuriyet Dönemi'nde Rumeli nostaljisini anlamlandırmak


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AHMET EROĞLU

Danışman: Metin Yüksel

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, Osmanlı İmparatorluğu'nun siyasal bir yapı olarak varlığını koruduğu yıllarda doğmuş, erken Cumhuriyet döneminde de yaşamış siyasal ve kültürel seçkinlerin kaleme aldığı hatıratlara, gezi yazılarına ve otobiyografik anlatılara odaklanmaktadır. Çalışmada, bu kişilerin, Rumeli'ne dair imge ve sembollerle kurdukları ilişkilerin anlatımını ve bu anlatımın erken Cumhuriyet döneminde yürütülen tartışmalarla birlikte düşünüldüğünde ne anlama geldiği değerlendirilmektedir. Bu doğrultuda, ilk olarak, nostalji kavramının kuramsal arka planına yer verilmektedir. Bu bağlamda, nostaljinin ne olduğu, kişinin kendi geçmişiyle ve aidiyet hissettiği toplulukların ve coğrafyanın geçmişleriyle kurduğu ilişkiyi nasıl etkileyebileceği, kişisel anlatılarını nasıl şekillendirebileceği, politik olarak nasıl değerlendirilebileceği ve nostaljinin nasıl işlevselleştiği gibi konular tartışılmaktadır. İkinci olarak, Rumeli adıyla anılan coğrafyanın mahiyeti ve Osmanlı İmparatorluğu için taşıdığı sembolik, siyasi, ekonomik ve toplumsal önem üzerinde durulmaktadır. Bu önemi anlamak, aynı zamanda büyük bir kısmı "kaybedilmiş" Rumeli'nin, erken Cumhuriyet döneminde nasıl bir konumda olduğunu belirlemek için de önemli görülmektedir. Ayrıca çalışmanın konusunu ilgilendiren, erken Cumhuriyet dönemine ilişkin tartışmalara da yer verilmiştir. Cumhuriyetin kurulmasında ve kurumsallaşmasında yürütülen politikalar, milliyetçilik ve millet tartışmaları, Cumhuriyet'in siyasi coğrafyası ve Osmanlı İmparatorluğu'nun mirası ile ilişkisi bu tartışmalardan bazılarına örnek olarak gösterilebilir. Son olarak, belirlenen kişisel anlatılar, teorik çerçeveyle bağlantılı kalınarak ve şu temalar ekseninde analiz edilmiştir: Rumeli'nin fethi ve kaybı etrafında şekillenen şan ve keder anlatısı, 'medeni Rumeli'ye karşılık 'geri Anadolu' Rumelili portrelerinin kategorizasyonu ve Rumeli'nin kültürü, geleneği ve doğasına yönelik nostalji. Anahtar Sözcükler: Nostalji, Rumeli, Erken Cumhuriyet Dönemi, Kişisel Anlatı, Bellek