Adalet harcamaları ile ekonomik gelişmişlik düzeyi arasındaki ilişkinin Wagner Kanunu çerçevesinde incelenmesi: Türkiye örneği


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DAVUT BALCI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Ali Tarkan Çavuşoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplam kamu harcamaları ve kamu harcamalarının alt kalemleri ile ekonomik gelişmişlik düzeyi arasındaki ilişkiyi belirlemeye yönelik çok sayıda çalışma bulunmasına karşın, adalet harcamaları ile ekonomik gelişmişlik düzeyi arasındaki ilişkiyi Wagner Kanunu çerçevesinde ele alan çalışmaya rastlanmamıştır. Oysa ki, Wagner, Politik İktisadın Temelleri (Grundlegung der Politischen Okonomie) adlı eserinin 1879 yılında yayınlanan ikinci baskısına ?Ekonomi ve Hukuk? başlıklı bir bölüm ekleyerek iktisadi gelişme ile hukuk düzeni arasındaki ilişkinin önemini vurgulamıştır. Bu çerçevede bu tez, Türkiye'nin ekonomik gelişmişlik düzeyindeki değişim ile adalet harcamaları arasındaki ilişkiyi Wagner Kanunu kapsamında, 1924-2006 dönemine ait veriler kullanarak ekonometrik olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Tezde, tarihsel süreçte yaşanmış olan yapısal farklılaşmaları da göz önünde bulundurarak yapılan regresyon analizlerinde adalet harcamaları ile ekonomik gelişmişlik düzeyi arasında Wagner Kanunu'nun ifade ettiği şekilde bir ilişki bulunamamıştır. Her ne kadar, regresyon ve Granger nedensellik sınamaları sonucunda elde edilen bulgular, ekonomik gelişmişlik düzeyindeki değişimlerin adalet harcamalarının GSYİH'ya oranındaki değişimleri etkilediği yönünde de olsa; bu ilişkideki gelir esnekliği katsayısının Wagner Kanunu ile öngörüldüğü gibi birden büyük çıkmamış olması Wagner hipotezinin Türkiye için geçerli olmadığı anlamına gelmektedir. Bu sonuç, Türkiye'de adalet harcamalarındaki artışın ekonomik gelişmişlik düzeyindeki değişimin gerisinde kaldığını göstermektedir.