Acil serviste noninvaziv mekanik ventilasyon (NIMV) başarısını etkileyenfaktörler


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ETKİN KESKİN

Danışman: Mehmet Ali Karaca

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

NIMV, acil servislerde ve yoğun bakım ünitelerinde solunum sıkıntısı olan kritik hasta gruplarında sıklıkla kullanılan bir hava yolu yönetimi ve oksijen tedavisi uygulamasıdır. Çalışmanın amacı acil serviste NIMV uygulanan hastalarda NIMV başarısını etkileyen faktörleri araştırmaktır. Bu retrospektif tanımlayıcı çalışmaya 01.01.2018 – 01.01.2019 tarihleri arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servisi'ne başvuran 18 yaş üstü NIMV uygulanan 208 hasta dahil edildi. NIMV uygulanırken hayatını kaybeden ve invaziv mekanik ventilasyona geçilen hastalar başarısız kabul edildi. Hastalar başarılı (n=143) ve başarısız (n=65) grup olarak ikiye ayrıldı. NIMV uygulaması sırasında hastaların 12 tanesi, invaziv mekanik ventilasyona geçilen 53 hastanın da 36 tanesi olmak üzere toplam 48 (%23) hasta hayatını kaybetti. NIMV başarı oranı %68,8 olarak hesaplandı. Komorbid hastalıklardan astım/KOAH olan hastaların %78,1'inde NIMV uygulamasının başarılı olduğu saptandı. Geçirilmiş SVO tanılı hastaların %50'si, evde O2 tedavisi almayan hastaların %38'i ve malign kanser hastalığı olan hastaların %66,7'si NIMV başarısız gruptaydı. Yaşamsal bulgular incelendiğinde NIMV uygulamasının başarısız olduğu grupta SKB (129 mmHg vs 139 mmHg, p=0,044), DKB (70 mmHg vs 77 mmHg, p=0,003), OAB (70 mmHg vs 97 mmHg, p=0,004) ölçümleri daha düşük ve ortalama nabız (110 atım/dk vs 101 atım/dk, p=0,013) ölçümleri ise yüksek saptandı. NIMV uygulamasının başarısız olduğu grupta; BUN (35 vs 25mg/dl), p=0,001), kreatinin (1,13 vs 0,95 mg/dl), p=0,015) ve laktat (1,94 vs 3,29 mMol/L, p=0,000) anlamlı derecede yüksek ve pO2 ölçümlerinin (45 vs 54 mmHg), p=0,001) ise anlamlı derecede düşük olduğu saptandı. Lojistik regresyon analizinde, malign kanser hastalığının bulunması, MEUS'nun 4 ve üzeri olması, GKS 15'in altında olması, kreatinin değerinin 1,5mg/dl ve üzeri olması ve laktat değerinin 6 ve üzeri olmasının başarısızlık riskini arttırdığı tespit edildi. Sonuç olarak malign kanser hastalığı bulunan, hemodinamik durumu kötü olan ve organ perfüzyon bozukluğu oluşmaya başlayan hasta gruplarında erken dönemde NIMV uygulamasının başarısızlığı göz önünde bulundurularak IMV geçiş için hazırlıklı olmanın gerekli olduğu kanaatine varıldı.