A descriptive analysis of the turkish translations of Agatha Christie's Murder on the Orient Express within the framework of retranslation hypothesis

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: ESRA GÜL ÖZCAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ELİF ERSÖZLÜ

Özet:

Bir kültürün çeviri politikasında ortaya çıkan değişimler, çeviri normlarının değişken yapısı, yeni bir neslin ortaya çıkışı, ideolojik sebepler ve satış potansiyeli daha önceden çevrilmiş bir eserin aynı kültüre/dile yeniden çevrilmesine yol açabilir. Bu çalışmada ise Agatha Christie'nin Murder on the Orient Express isimli eserinin Türkçeye yapılan yeniden çevirilerinin Yeniden Çeviri Kuramı bağlamında incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu bağlamda adı geçen eserin beş farklı yayınevi tarafından yayınlanan altı farklı çevirisi incelenmiştir. Çalışmanın amaçları doğrultusunda, genelde polisiye edebiyat, özelde de Agatha Christie'nin Türk edebiyatı çoğuldizgesindeki konumunu belirlemek üzere Even-Zohar'ın Çoğuldizge Kuramı kapsamında dizgesel bir analiz yapılmıştır. Ardından çevirilerde uygulanan (veya gözardı edilen) çeviri normlarını betimlemek amacıyla Gideon Toury'nin Betimleyici Çeviri Araştırmaları isimli çalışması kapsamında betimleyici bir analiz yapılmıştır. Söz konusu norm analizi, Türk toplumu, insanı ve kültürüne yapılan göndermeler; Fransızca sözcük, ifade ve tümcelerin çevirisi ve özel isim ve hitapların çevirisi olmak üzere daha önceden belirlenmiş üç kategori üzerinde yoğunlaşmıştır. Bunun yanı sıra çevirilerde cümle, paragraf ve bölüm düzeyinde yapılan atlamalar irdelenmiştir. Çevirilerin erek/kaynak odaklılık bakımından konumları belirlenmiştir. Kitabın Türk okuyucu tarafından alımlanma şeklini etkileyeceği düşünüldüğünden, önceki analizlerden elde edilen bulguları desteklemek amacıyla çeviri ve yeniden basımlara ilişkin üstmetinsel bir inceleme yapılmıştır. Anahtar Sözcükler Agatha Christie, Murder on the Orient Express, yeniden çeviri kuramı, yeniden çeviri, Türk edebiyatı çoğuldizgesi, polisiye edebiyat, çeviri normları