Süperkritik karbondioksit ekstraksiyonu ile ekstrakte edilen menengiç (Pistacia terebinthus L.) ekstraktının ve yağının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Gıda Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ATAKAN SÜR
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HALİL VURAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Süperkritik akışkan ekstraksiyon cihazı kullanılarak iki farklı sıcaklık (30 ve 50 o C), üç farklı basınç (250, 300 ve 350 Bar), üç farklı çözücü konsantrasyonu (% 0, 5, 10) ve iki farklı ekstraksiyon süresince (60 dk ve 120 dk) elde edilen 36 farklı menengiç ekstraktı ve yağında, fenolik bileşen (mirisetin, kuersetin, gallik asit ve kateşin), yağ asidi profili, tokoferol içeriği (α-, β-, γ-, δ- izomerleri) ve DSC (diferansiyel taramalı kalorimetre) termogramları incelenmiştir. Yapılan fenolik bileşen analizine göre 36 farklı menengiç ekstraktı arasında kuersetin değerleri 12.19 ppm ile 268.75 ppm arasında bulunmuştur. İstatistiksel analiz sonucu sıcaklık ve basıncın kuersetin üzerinde anlamlı etkisi tespit edilemezken (p>0.05); çözücü oranı ve ekstraksiyon süresi kuersetin miktarını anlamlı olarak değiştirmiştir (p 0.05). Numunelerin gallik asit miktarları 0 ppm ile 29.11 ppm arasında değişmektedir. 31 ekstraktta gallik asit saptanamamıştır. Yapılan istatistiksel hesaplamaya göre gallik asit sadece sıcaklık değişiminden anlamlı olarak etkilenmiştir (p 0.05). β-tokoferol miktarları 0 ppm ile 205.57 ppm arasında saptanmıştır. Sıcaklık, basınç ve ekstraksiyon süresi değişkenlerinin β-tokoferol üzerinde anlamlı etkisi bulunmazken (p>0.05); çözücü yüzdesi anlamlı etki bırakmıştır (p 0.05). δ-tokoferol miktarları 0 ppm ile 13.90 ppm arasında tespit edilmiştir. 10 numunede δ-tokoferol bulunamamıştır. İstatistiksel hesaplamalara göre δ-tokoferol sadece etanol oranından anlamlı olarak etkilenmiştir (p<0.05). Genel anlamda ise menengiç örneklerinde en baskın tokoferoller α- ve γ- olarak görülmektedir. DSC analizleri yorumlandığında düşük sıcaklık, basınç, çözücü oranı ve ekstraksiyon süresinin özütlerin daha fazla termal kararlılık göstermesini sağladığı belirlenmiştir. Yüksek oranda doymuş yağ içeren örnekler daha geniş sıcaklık aralıklarında pikler göstermiştir. Anahtar kelimeler: Pistacia terebinthus L., yağ asitleri, fenolik bileşenler, süperkritik akışkan ekstraksiyonu, yüksek performanslı sıvı kromatografisi, tokoferoller, gaz kromatografisi, diferansiyel taramalı kalorimetre