Milli Eğitim Bakanlığı okul öncesi ve ilköğretim programları içerisindeki sağlık eğitimi konularının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ESRA SAVAŞ

Danışman: Ümmühan Şevkat Bahar Özvarış

Özet:

Okullarda sağlık eğitimi programı, çocukların ve gençlerin yetişkinliğe geldiklerinde sağlıklı ve başarılı olmaları için ihtiyaç duydukları bilgi ve becerileri sağlayan okul öncesinden 12. Sınıfa kadar devam edecek eğitimin önemli bir parçasıdır. Tanımlayıcı tipteki bu araştırmanın amacı, Türkiye'de mevcut okul öncesi ve ilköğretim programlarında sağlık eğitimi konularını incelemektir. Bunun için T.C. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın en son yayınladığı 2017 ilköğretim müfredatındaki sağlık eğitimi konuları; programın öğeleri olan hedef ve içerik bileşenlerinde var olan durumu incelenmiştir. Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezleri (CDC)'nin tasarladığı Sağlık Eğitimi Müfredat Analiz Aracı (HECAT) ile karşılaştırılmıştır. Türkiye'de örgün eğitimde ilköğretim düzeyinde halen ayrı bir sağlık eğitimi müfredatı mevcut değildir. MEB programları içerisindeki derslerde yer alan sağlık eğitimi konuları HECAT kriterlerine göre incelendiğinde; "sağlıklı beslenme" konusu okul öncesi-5. sınıfların ders kazanımlarında (hedefler), bilişsel düzeyde yer almaktadır (Bilgi beklenti yüzdesi sırasıyla %78 ve %81). "Ruhsal ve duygusal sağlık" ile "kişisel sağlık ve iyilik hali" konularındaki MEB beceri kazanımları ise "çoğunlukla yüksek düzeyde" bulunmaktadır. İlköğretim 3-5. sınıfların ders kazanımlarında "güvenlik" konusu "yüksek düzeyde" bulunmuş (Bilgi beklenti yüzdesi=%71), "cinsel sağlık", "fiziksel aktivite" ve "tütün" konularında ise MEB kazanımlarının yok denecek kadar "az düzeyde" yer aldığı belirlenmiştir. MEB programları bilişsel düzeydeki bazı konular açısından var olan kapsamı önemli olsa da davranış geliştirmede etkili değildir ve sağlık eğitimi ile ilgili kavramlar üzerinde de yeterli değildir. MEB programlarındaki sağlık eğitimi konularının yeterli olmadığı ve mevcut konuların ise sürekli ve kapsamlı bir şekilde ele alınmadığı görülmüştür. Bu kapsamda araştırmanın sonuçlarına dayalı olarak sağlık eğitimi ile ilgili geleceğe yönelik öneriler geliştirilmiştir.