Lise öğrencilerindeki akran zorbalığının yordayıcıları olarak anne baba tutumu ve temel psikolojik ihtiyaçlar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE ZELİHA TUĞRAN
Danışman: Meliha Tuzgöl Dost
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı lise öğrencilerinin zorbalık statülerini yordamada anne baba tutumunun ve temel psikolojik ihtiyaçların rolünü incelemektir. Ayrıca zorbalık statülerine dağılımda cinsiyet ve aile içi şiddet durumuna göre fark olup olmadığı incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu 697 lise öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Akran Zorbalığı Belirleme Ölçeği (Ergen Formu), Anne Baba Tutum Ölçeği, Temel Psikolojik İhtiyaçlar Ölçeği (Lise Formu) ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Anne baba tutumunun ve temel psikolojik ihtiyaçların zorbalık statülerini yordamadaki rolünü incelemek için çok kategorili lojistik regresyon analizi yapılmıştır. Zorbalık statülerine dağılımda cinsiyet ve aile içi şiddet durumuna göre fark olup olmadığını incelemek amacıyla ki-kare analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçlarına göre anne baba tutumunun tüm boyutları ve temel psikolojik ihtiyaçların ilişki alt boyutu zorbalık statülerini anlamlı bir şekilde yordarken temel psikolojik ihtiyaçların yeterlik ve özerklik alt boyutu zorbalık statülerini yordamamaktadır. Anne baba tutumunun ilgi alt boyutu zorba ve zorba/mağdur olma olasılığını, psikolojik özerklik desteği boyutu mağdur ve zorba/mağdur olma olasılığını ve denetim alt boyutu zorba/mağdur olma olasılığını azaltırken ilişki ihtiyacının tatminindeki artış mağdur ve zorba/mağdur olma olasılığını azaltmaktadır. Aynı zamanda zorbalık statülerine dağılımda cinsiyet ve aile içi şiddet durumuna göre anlamlı bir fark olduğu belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: akran zorbalığı, zorbalık statüleri, anne baba tutumu, temel psikolojik ihtiyaçlar, ergen