Deneysel diyabet modelinde hipergliseminin alzheimer hastalığı ile ilişkili proteinler üzerine etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İNCİ KAZKAYASI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET SERDAR UMA
Özet:En önde gelen sağlık sorunlarından biri olan diyabet Alzheimer hastalığı (AH) riskini artırır ancak bu ilişkideki moleküler mekanizmalar henüz aydınlatılamamıştır. Bu tez kapsamında diyabetik koşullar altındaki primer nöronal hücre kültüründe ve streptozotosin (STZ) ile oluşturulan diyabetik sıçan beyinlerinde selective Alzheimer's disease indicator-1 (seladin-1) ve insülin degrade edici enzim (İDE) düzeyleri araştırıldı. Primer nöronal hücre kültüründe glukozun yüksek olmasından ziyade insülin eksikliğinin seladin-1 ve İDE protein ve mRNA düzeylerini azalttığı gösterildi. Diyabetik koşullar aralıklı uygulandığında seladin-1 düzeyi etkilenmezken İDE düzeyi azaldı. Beş gün insülinsiz inkübasyondan sonra azalan seladin-1 düzeylerine artmış BACE1 düzeyleri eşlik etti. İnsülin varlığında metformin ile inkübasyon seladin-1 protein ve mRNA düzeylerini artırdı. Aralıklı glukoz ile eşzamanlı yapılan metformin ve estradiol inkübasyonu İDE'nin düzeyinin kontrol grubu ile aynı kalmasını sağladı. STZ ile oluşturulan diyabet sıçanların beyinlerindeki seladin-1 ve İDE düzeylerini azaltırken BACE1 düzeyini değiştirmedi. Yalnızca overektomi yapılan sıçanların beyinlerinde seladin-1 ve İDE düzeyleri değişmezken overektomi ve diyabet yapılan grupta azaldı. Tüm bu bulgular seladin-1 ve İDE'nin diyabetli kişilerde AH gelişmesini önlemek için yeni tedavi hedefleri olabileceğini düşündürmüştür.