Davranış ve Alışkanlıkların Konutlarda Elektrik Enerjisi Tüketimine Etkisinin İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAL DİLEK SÜMER TÜRELİ
Danışman: Merih Aydinalp Köksal
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Konut sektörü elektrik tüketimi, toplam enerji tüketiminin içinde % 30'a yakın bir paya sahiptir. Türkiye'de konut elektrik tüketimi ise son on yılda %27 oranında artmıştır. Türkiye'de konut sektörünün toplam elektrik tüketimi içindeki payı %22'ye ulaşmıştır. Bu artışı yavaşlatmaya yönelik girişimlerden biri; hanehalkına enerji tasarrufu önlemleri konusunda bilgi verme müdahale yöntemi uygulamaktır. Bu çalışmada, konut elektrik tüketiminde hanehalkı davranış ve alışkanlıklarının etkisi, bilgi verme müdahale yöntemi uygulanarak incelenmiştir. Ayrıca konut elektrik tüketimine etki eden faktörleri ve davranışsal değişikliklerin elektrik tasarruf potansiyeline olan katkısını anlamak için, daha önce elektrik tüketim davranışı çalışmalarında uygulanmayan Adaptive Neuro-Fuzzy Inference Systems (ANFIS) adı verilen bir yapay zeka modeli kullanılmıştır. Yalova'da 100 adet konuta, hanehalkı elektrik tüketim davranışı, ekonomik ve demografik verileri ile konutlardaki elektrikli cihazların özellikleri hakkında bilgi toplamak için tasarlanan anket uygulanmıştır. Konutların aylık elektrik tüketim verileri ilgili şirketlerden temin edilmiştir. Yüz yüze enerji tasarrufu bilgi verme müdahale yöntemi uygulanan konutların aylık elektrik tüketimlerine ilişkin analizler, bu konutların elektrik tüketiminde özellikle bilgi verme müdahale yönteminden sonraki ilk ayda % 10 oranında bir azalma olduğunu göstermektedir. Kullanılan ANFIS modelinin eğitim veri seti Root Mean Square Error (RMSE) değeri 0,038, test veri seti Mean Absolute Percentage Error (MAPE) değeri ise %22 olarak hesaplanmıştır. Bu durum kullanılan modelin iyi eğitildiğini ve tahmin performansının kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermektedir. Modele uygulanan davranış değişikliklerine yönelik senaryoların sonuçlarına göre %7 ile %35 oranları arasında konut elektrik tüketiminde tasarruf edilebileceği ortaya konmuştur. Bu çalışmanın, enerji tasarruf politikalarının oluşturulmasında ve konut sektöründe farkındalık oluşturmada önemli bir rol oynayabileceği düşünülmektedir.