Karbonmonoksit zehirlenmesi olan çocuklarda oksidan ve antioksidan parametrelerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Toksiloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM TEKŞAM
Danışman: Suna Sabuncuoğlu
Özet:Karbonmonoksit (CO) renksiz, kokusuz toksik bir gazdır. Karbonmonoksit zehirlenmesi ise mortalite ve morbiditenin önemli nedenlerinden biridir. Vücutta serbest radikallerin üretimi ve antioksidan savunma sistemi arasındaki denge oldukça önemlidir. Eğer çok sayıda serbest radikal veya korunmak için daha az sayıda antioksidan var ise, oksidatif stres gelişir, kronik ve kalıcı hasara neden olur. Birçok hastalıkta olduğu gibi CO zehirlenmesinin patofizyolojisinde de oksidatif stres önemli rol oynamaktadır. Bu çalışmanın amacı; CO zehirlenmesi nedeniyle başvuran hastalarda oksidatif stresin değerlendirilmesi için idrar 8-hidroksi deoksiguanozin (8- OHdG), plazma protein karbonili (PK) ve plazma malondialdehit (MDA) düzeyleri ile antioksidan savunma sisteminin değerlendirilebilmesi için eritrosit glutatyon (GSH) düzeyleri, süperoksit dismutaz (SOD), katalaz ve glutatyon peroksidaz (GPx) enzim aktivitelerinin ölçülmesidir. Ayrıca elde edilen sonuçların hastaların klinik, laboratuvar sonuçları ve verilen tedavi şekli ile olan ilişkisi değerlendirildi. Çalışmaya prospektif olarak Hacettepe Üniversitesi İhsan Doğramacı Çocuk Hastanesi Çocuk Acil Polikliniğine CO zehirlenmesi nedeniyle başvuran 0-18 yaş arasındaki çocuklar dahil edildi. Hastaların tanı ve tedavi planında herhangi bir değişiklik yapılmadan, tedavi öncesi ve sonrasında kan ve idrar örnekleri alındı. Çalışma grubunun bazal oksidan ve antioksidan düzeyleri, kontrol grubu ile karşılaştırıldığında plazma MDA düzeyleri çalışma grubunda anlamlı olarak daha yüksek bulundu (p=0,019). Normobarik oksijen tedavisi verilen hastaların tedavi öncesi (NBO) ve sonrası ile hiperbarik oksijen (HBO) tedavisi verilen hastaların tedavi öncesi ve sonrası oksidan ve antioksidan parametre düzeyleri karşılaştırıldığında da katalaz dışında anlamlı bir farklılık bulunamadı. Normobarik oksijen tedavisi alan grupta katalaz enzim aktivitesinin tedaviden sonra anlamlı olarak azaldığı görüldü. Sonuç olarak; CO zehirlenmesinin çocuklarda erken dönemde lipid peroksidasyonunu arttırdığı, ancak verilen tedavilerin oksidan ve antioksidan parametreler üzerine anlamlı bir etkisi olmadığı görüldü.