Sağlık kurumlarında iş talepleri ve iş kaynakları çerçevesinde iş biçimlendirmenin çalışan performansına etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SAĞLIK YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FEYZA ŞENAY ULAŞ
Danışman: Özgür Uğurluoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İş biçimlendirmenin sağlık kurumları ve sağlık sektörü açısından önemi düşünüldüğünde, iş talepleri ve iş kaynakları çerçevesinde, hekim ve hemşirelerin iş biçimlendirme stratejilerinin ele alınmasının ve hekim ve hemşirelerin işlerini yeniden düzenlemeye yönelik iş biçimlendirme davranışlarıyla performanslarının nasıl proaktif bir şekilde değiştirebileceğinin araştırılmasının gerekli ve önemli olduğu düşünülmektedir. Bu çalışma ile hekim ve hemşirelerin iş kaynakları ve iş talepleri algılamaları çerçevesinde iş biçimlendirmenin çalışan performansına etkisinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, iş talepleri ve iş kaynaklarının iş biçimlendirme ve çalışan performansı üzerindeki etkisinin incelenmesi ve iş biçimlendirmenin iş talepleri ve iş kaynaklarının çalışan performansı üzerine etkisindeki aracı rolünün ortaya koyulması amaçlanmaktadır. Bu amaçla, Ankara ilinde aynı hastane grubuna bağlı olarak faaliyet gösteren üç özel hastanede görev yapmakta olan 245 hemşire ve 162 hekim olmak üzere 407 sağlık çalışanı, bu araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Anket formu aracılığıyla hekim ve hemşirelerden elde edilen verilerle yapılan analizler sonucunda, iş kaynaklarının iş biçimlendirme ve çalışan performansını; iş biçimlendirmenin ise çalışan performansını olumlu yönde etkilediği sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışma sonucunda, iş talepleri alt boyutlarından duygusal taleplerin, çalışan performansı alt boyutları olan bağlamsal ve görev performansını; iş kaynakları alt boyutlarından otonom çalışma ve süpervizör desteğinin, iş biçimlendirme alt boyutları olan yapısal iş kaynaklarını artırma ve zorlayıcı iş taleplerini artırma ile birlikte bağlamsal ve görev performansını pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ayrıca, süpervizör desteği, sosyal iş kaynaklarını artırma ve engelleyici iş taleplerini azaltmayı da olumlu yönde etkilemektedir. Meslektaş desteği, yapısal iş kaynaklarını artırmayı; kişisel gelişim imkanları ise yapısal ve sosyal iş kaynaklarını artırma ile zorlayıcı iş taleplerini artırmayı pozitif yönde etkilemektedir. Son olarak, iş biçimlendirmenin tüm alt boyutlarının, bağlamsal ve görev performansını artırdığı tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda ayrıca iş kaynaklarının çalışan performansına etkisinde iş biçimlendirmenin kısmi aracılık rolü olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda, sağlık kurumlarında iş talepleri ve iş kaynakları dengesinin gözetildiği, çalışanların iş biçimlendirme süreçlerine aktif katılımının teşvik edildiği uygulamaların geliştirilmesi önerilmektedir. Böylece, çalışan performansının sürdürülebilir biçimde artırılmasına katkı sağlayabilecek bütüncül bir yaklaşımın benimsenmesi mümkün hale gelebilir.