Kitosan/biyomimetik bor nano hidroksiapatit doku iskelesinin diş pulpa-dentin kompleksinin rejenerasyonunda kullanılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Nanoteknoloji ve Nanotıp A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FARZIN ASGHARI SANA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ARLİN SERPUHİ KİREMİTCİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sunulan tez çalışmasının amacı, odontoindüktif özelliğe sahip bor katkılı nano hidroksiapatit kaplı kitosan (B-nHAp/kitosan) doku iskeleleri üzerinde insan 20 yaş gömülü dişlerden elde edilen mezenkimal kök hücrelerin in-vitro odontojenik farklılaşma potansiyellerinin incelenmesidir. Tez çalışmasının ilk aşamasında dondurarak-kurutma yöntemiyle 100 μm gözenek çapına sahip kitosan doku iskeleleri hazırlanmıştır. Ardından hazırlanan doku iskeleleri, mekanik ve biyoaktif özelliklerini iyileştirmek amacı ile mikrodalga enerjisi yardımı ile yapay vücut sıvısı (10xSBF) ve bor katkılı yapay vücut sıvısı (B-SBF) kullanılarak sırasıyla nano hidroksiapatit (n-HAp) ve bor katkılı nano hidroksiapatit (B-nHAp) ile kaplanmıştır. Çalışmanın sonraki aşamasında, insan diş pulpasından mezenkimal kök hücre izolasyonu gerçekleştirilmiştir. Hücre canlılığı MTT (3-[4,5-dimetiltiazol-2-il]-2,5-difeniltetrazolyum bromür) analizi ile, hücre morfolojisi F-aktin/DAPI ve kristal viyole boyamaları ile incelenmiştir. Mezenkimal kök hücrelerin multipotensi özelliklerini incelemek için çalışmalar, büyüme ve farklılaşma ortamı olmak üzere iki farklı koşulda yürütülmüştür. Oil Red O boyaması ile hücrelerde yağ doku farklılaşmasını gösteren hücre içi yağ damlacıkları belirlenmiştir. Osteojenik farklılaşmanın göstergesi olan matris mineralizasyonu alkalin fosfataz-von Kossa (ALP/VK) boyaması ile gösterilmiş ve zamanla mineralize nodüllerin çoğaldığı tespit edilmiştir. Kondrojenik farklılaşma, Safranin O/Fast Green boyaması ile gösterilmiştir. Diş pulpası mezenkimal kök hücrelere özgü yüzey belirteçleri akış sitometrisi analizi ile belirlenmiştir. Böylece, çalışmada kullanılacak insan diş pulpası kök hücrelerinin (iDPKH) karakterizasyonu tamamlanmıştır. Tez çalışmasının son aşamasında, izole edilen mezenkimal kök hücrelerin B-nHAp/kitosan doku iskeleleri üzerindeki üreme ve osteojenik farklılaşmasının incelenmesi için durgun koşullarda in-vitro hücre kültür çalışmaları yürütülmüştür. Doku iskeleleri üzerinde hücre canlılığı ve üremesi Presto Blue analizi, hücrelerin morfolojik özellikleri ise taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile değerlendirilmiştir. Hücrelerin odontojenik farklılaşma belirteçleri olan alkalen fosfataz (ALP), runt-ilişkili transkripsiyon faktörü 2 (RunX2), kollajen-I, osteokalsin (OCN), osteopontin (OP) ve dentin siyalofosfoprotein (DSPP) gen ifadeleri gerçek zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (RT-PCR) ile tespit edilmiştir. iDPKH'ler ile elde edilen sonuçlar bor katkılı nano hidroksiapatit kaplı kitosan doku iskelesinin bu hücrelerin yapışmasını, çoğalmasını ve farklılaşmasını desteklediği yönündedir. Sonuç olarak sunulan tez çalışmasında bor katkılı nHAp'in iDPKH'lerin doku iskeleleri üzerinde üreme ve odontojenik farklılaşma potansiyelini önemli derecede etkilediği ve bor katkılı kitosan doku iskelesinin diş doku mühendisliği uygulamaları için alternatif bir yapı olarak kullanılabileceği düşünülmüştür.