Değişik biyosorbentlerle tekli ve ikili yüzey aktif madde ve boyarmadde biyosorpsiyonunun incelenmesi ve yüzey aktif maddenin boyarmadde biyosorpsiyonu üzerine etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SÜHEYLA PINAR KODAL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ZÜMRİYE AKSU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında tekstil endüstrisinde oldukça yaygın olarak kullanılan ve atıksularında sıkça karşılaşılan reaktif boyarmaddelerden anyonik yapıdaki Remazol Black B (RBB)'nin ve yüzey aktif maddelerden katyonik karakterdeki Cetyl Trimethylammonium Bromide (CTAB)'in şeker fabrikası atığı kuru şeker pancarı küspesine ve kurutulmuş Rhizopus arrhizus küf mantarına tekli ve ikili karışımlarının biyosorpsiyonu 25oC sabit sıcaklık ve karıştırma hızında kesikli sistemde incelenmiştir.RBB'nin ve CTAB'ın tekli olarak kuru şeker pancarı küspesine ve kurutulmuş R. arrhizus'a adsorpsiyonlarında optimum pH değerleri her iki adsorbent için de sırasıyla 2 ve 8 olarak saptanmıştır. Optimum olarak saptanan pH değerlerinde küspeye RBB adsorpsiyonunda başlangıç derişiminin 500 mg/l'ye, CTAB adsorpsiyonunda ise 200 mg/l'ye kadar artmasıyla her bir bileşen için adsorpsiyon hız ve kapasitesinin arttığı; adsorpsiyon veriminin ise azaldığı gözlenmiştir. R. arrhizus için ise 1250 mg/l başlangıç RBB derişiminde ve 200 mg/l başlangıç CTAB derişiminde en yüksek kapasite ve verim değerleri elde edilmiştir. Her bir kirletici-sorbent sistemi için adsorpsiyon dengesinin matematiksel tanımlanmasında Langmuir, Freundlich, Redlich-Peterson ve Koble-Corrigan adsorpsiyon modelleri kullanılmış, model sabitleri saptanmış ve adsorpsiyon dengesinin hangi modele en iyi uyduğu belirlenmiştir.RBB-CTAB ikili karışımlarının her iki biyosorbente adsorpsiyonunda da optimum pH değeri RBB için 8'e kaymıştır. Bu durumda ikili karışım deneyleri pH 8'de gerçekleştirilmiştir. RBB-CTAB ikili karışımlarının kuru şeker pancarı küspesine adsorpsiyonunda, kirleticilerden birinin derişimi sabit tutulurken diğer kirleticinin derişimi değiştirilerek, birinci bileşenin ikinci bileşenin adsorpsiyon kapasitesini nasıl etkilediği araştırılmıştır. Ortamdaki CTAB varlığı, RBB adsorpsiyonunu çok fazla arttırırken (sinerjistik etki), RBB varlığı ise CTAB adsorpsiyonunu önemli ölçüde azaltmıştır (antagonistik etki). RBB-CTAB ikili karışımlarının kuru şeker pancarı küspesine adsorpsiyonunda, ikili karışımlara ait denge verilerinin çalışılan derişim aralığında çok bileşenli sinerjistik ve antagonistik sistemler için türetilmiş Langmuir modellerine belli hata sınırları içinde uyduğu görülmüştür.RBB-CTAB ikili karışımlarının R. arrhizus'a biyosorpsiyonunda ise, her iki durumda da ortamdaki birinci bileşenin diğerinin adsorpsiyonunu arttırdığı gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: Atıksu, şeker pancarı küspesi, reaktif boyarmadde, yüzey aktif madde, Remazol Black B (RBB), Cetyl Trimethylammonium Bromide (CTAB), adsorpsiyon, denge modelleri