Bazı Gentiana türleri üzerinde farmakognozik araştırmalar
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmakognozi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU KAYA
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FUNDA NURAY YALÇIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kaya D. Bazı Gentiana Türleri Üzerinde Farmakognozik Araştırmalar. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Farmakognozi Programı Doktora Tezi. Ankara, 2013. Gentiana (Gentianaceae) cinsi, bitki kimyası açısından ilginç özellikler gösteren ve uzun yıllardan beri geleneksel halk tıbbında geniş bir şekilde kullanılmakta olan türlere sahiptir. Gentiana türlerinin kimyasal yapısında yer alan iridoit, sekoiridoit, flavonoit C-glikoziti ve ksantonlar bitkilerin gösterdiği farmakolojik etkilerden sorumlu bileşikler olarak kabul edilirler. Öte yandan, aynı bileşikler Gentiana cinsinin kemotaksonomisi açısından da önemli birer anahtar olarak değerlendirilirler. Önceki yıllarda, Anabilim Dalımızda Gentiana türleri üzerinde gerçekleştirilen çalışmaların devamı niteliğinde planlanan bu tez çalışmasında, Uludağ (Bursa) ve Ziganalar (Trabzon)'da yetişmekte olan Gentiana pyrenaica, G. verna subsp. balcanica ve G. verna subsp. pontica türlerinin toprak üstü kısımlarının kimyasal yapısının aydınlatılması ve MAO-A enzim inhibisyonu etkilerinin araştırılması hedeflenmiştir. Bu amaçla Gentiana pyrenaica, G. verna subsp. balcanica ve G. verna subsp. pontica türlerinin toprak üstü kısımlarının sulu ekstreleri hazırlanmış, bu ekstrelerin MAO-A inhibisyonu etkisi test edilmiştir. Kromatografik çalışmalar sonunda G. verna subsp. pontica'dan 1 yeni sekoiridoit glukoziti, 3 yeni benzofenon glukoziti yanı sıra 2 ksanton glukoziti; G. pyrenaica'dan 1 flavon C-glukoziti ve 2 basit fenol glukoziti izole edilmiştir. G. verna subsp. balcanica'nın kimyasal yapısı YBSK sistemi kullanılarak araştırılmıştır. Gentiana pyrenaica, G. verna subsp. balcanica ve G. verna subsp. pontica ekstrelerinin ve iki benzofenon glukozitinin MAO-A enzim inhbisyonu yaptıkları belirlenmiştir.