Algılanan ebeveyn kabul reddinin yetişkinlik dönemindeki psikopatoloji ile ilişkisi: Kontrol odağının ve benlik kurgularının aracı rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Psikoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUSE BAYAT
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İHSAN DAĞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı; kontrol odağının ve benlik kurgularının ebeveyn kabul-reddi ile psikopatoloji arasındaki ilişkide aracı rolünü görmektir. Bu amaçla Hacettepe Üniversitesi'nin farklı bölümlerinden 319 (190 kadın, 129 erkek) öğrenciye "Demografik Bilgi Formu", anne-baba kabul ve reddini değerlendirmek amacıyla "Ebeveyn Kabul Red Ölçeği (EKRÖ)", psikopatoloji belirtilerini taramak amacıyla "Belirti Tarama Listesi (SCL-90-R)", kontrol odağını değerlendirmek amacıyla "Kontrol Odağı Ölçeği (KOÖ)" ve son olarak benlik kurgularının değerlendirilmesi amacıyla "Aile Bağlamında Benlik Ölçeği" uygulanmıştır. Katılımcılardan elde edilen veriler SPSS 18 programında kodlanmıştır. Verilerin normallik sayıltısı incelenip verilerde uç değer olup olmadığı saptandıktan sonra korelasyon, ANOVA ve regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; algılanan ebeveyn kabulü arttıkça psikopatoloji düzeyinin azaldığı, ebeveyn reddi arttıkça psikopatoloji düzeyinin arttığı gözlemlenmiştir. Algılanan anne kabul-reddi ile psikopatoloji arasındaki ilişkide kontrol odağının ve ilişkisel benlik kurgusunun kısmen aracı rolleri olduğu tespit edilmiştir. Algılanan baba kabul-reddi ile psikopatoloji arasındaki ilişkide ise kontrol odağı ve özerk-ilişkisel benlik kurgusunun kısmen aracı rolleri olduğu gözlemlenmiştir. Araştırmadaki önemli diğer bir bulgu ise hem algılanan baba reddi hem de algılanan baba kabulü ile psikopatoloji arasındaki ilişkinin, algılanan anne reddi ve kabulü ile psikopatoloji arasındaki ilişkiden yüksek olmasıdır. Ayrıca çalışmada algılanan ebeveyn kabulü ile iç kontrol odağı arasında pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. İlişkisel ve özerk-ilişkisel benlik kurgusu ile psikopatoloji arasında negatif yönlü bir ilişki bulunurken, özerk benlik ile psikopatoloji arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Bulgular ilgili literatür ışığında tartışılmıştır.