İşbirlikli çevrimiçi ortamlarda katılımın sürdürülebilirliğine etki eden sosyo-bilişsel değişkenlerin modellenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH ÖZDİNÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ARİF ALTUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin bir proje geliştirme sürecinde çevrimiçi işbirlikli öğrenme sürecini etkileyen birtakım sosyo-bilişsel değişkenleri incelemek ve çevrimiçi işbirlikli öğrenme ortamına katılımın sürdürülebilirliğine yönelik bir model önermektir. Bu amaçla sürdürülebilirlik alanyazınında bulunan sosyal, ekonomik ve çevresel boyutlar, çevrimiçi işbirlikli öğrenme sürecinde etkili olduğu düşünülen birtakım değişkenler bağlamında ele alınmıştır. Çalışmaya, Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü'nde (BÖTE), 2013-2014 Güz döneminde, BTO 411 Proje Yönetimi ve Geliştirme I dersini alan toplam 69 öğrenci katılmıştır. Açık kaynak kodlu ağsal bir ortam, çalışmanın amaçlarına uygun olarak çevrimiçi işbirlikli bir öğrenme ortamı olarak düzenlenmiştir. Uygulama süreci, yüz-yüze verilen dersin çevrimiçi proje geliştirme etkinliklerini kapsamaktadır. Bu amaçla küçük gruplar (beş veya altışar kişilik) oluşturularak bu gruplarla çevrimiçi ortamda 14 hafta boyunca proje geliştirme ve yönetme etkinlikleri yürütülmüştür. Uygulama süresince katılımcıların çevrimiçi ortamdaki etkinlikleri log kaydı olarak kaydedilmiştir. Uygulama sonunda katılımcılara Grup Uyumu Ölçeği, Algılanan Görev Karmaşıklığı Ölçeği ve Çevrimiçi İşbirlikli Süreç Algısı Ölçeği uygulanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına genel olarak bakıldığı zaman grup uyumu, algılanan görev karmaşıklığının alt boyutları ve çevrimiçi işbirlikli süreç algısının alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler bulunmaktadır. Algılanan görev karmaşıklığının, grup uyumu ve çevrimiçi işbirlikli süreç algısı arasındaki ilişki negatif yönlüdür. Bu araştırmada sürdürülebilirlik, katılımın sürdürülebilirliği açısından incelenmiştir. Bu amaçla ortam log verilerinden elde edilen aktif ve pasif katılımı yordayan değişkenler incelediğinde, her iki katılım türü için de yalnızca ortama yönelik karmaşıklık algısı ile ortam-görev etkileşimine yönelik karmaşıklık değişkenleri anlamlı ilişki göstermiştir. Bu değişkenler aktif ve pasif katılımı anlamlı olarak yordamaktadır. Ortama yönelik algılanan karmaşıklığın katılım türleri üzerindeki etkisi daha yüksektir. Araştırmanın değişkenleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi amacı ile yapılan yol analizi (path analizi) sonucunda pasif katılımın, aktif katılım ve mesaj sayısı ile ilişkili olduğu görülmüştür. Ortam görev etkileşimine yönelik algılanan karmaşıklık pasif katılım üzerinde etkilidir. Grup uyumu ise mesaj sayısı üzerinde etkilidir. Araştırmanın sonuçlarına uygun olarak, çevrimiçi işbirlikli öğrenmede sürdürülebilirliğin sağlanmasına yönelik, araştırmacılara ve uygulayıcılara öneriler sunulmuştur. Anahtar sözcükler : Bilgisayar destekli işbirlikli öğrenme, çevrimiçi işbirlikli öğre n me, sürdürülebilirlik, algılanan görev karmaşıklığı, işbirlikli süreç algısı, grup uyumu , katılım