Türk ulusunun inşası sürecinde romanın rolü, 1923-1938

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KADİR DEDE

Danışman: Berrin Koyuncu Lorasdağı

Özet:

Bu çalışma, Türk ulusunun inşası sürecinde romanın oynadığı rolü, 1923-1938 yılları arasında yayımlanmış eserler üzerinden ortaya koymayı amaçlamaktadır. Ulusun inşa edilmişliğinden hareket edildiğinde, tartışmanın kuramsal arka planını modernist milliyetçilik kuramları oluşturmaktadır. Bu doğrultuda Türk ulusu, ulusların ulusçuluklar tarafından yaratıldığı görüşünün geçerli olduğu bir örnek olarak ele alınmaktadır. Bir edebî tür olarak romanın nitelikleri, modernizmle olan bağı ve tarihsel gelişiminin milliyetçilikle olan yakınlığı, kendisinin odak noktasına alınmasının nedenlerini oluşturmaktadır. Ulus inşası süreçlerinin en kritik boyutunu ulusun tanımının ve ayırt edici niteliklerinin belirlenmesi oluşturmaktadır. Roman türündeki eserler, ulusa ilişkin tanım ve içeriğin kitleselleşmesi konusundaki işlevsel vasfı ile önemsenmektedir. Özellikle Erken Cumhuriyet Dönemi'nde yayımlanmış olan eserler, ulusa karşılık gelen "biz"in ortaklıklar çerçevesinde ve "öteki"ye atıfla tanımlanmasında kapsamlı bir tablo sunmaktadır. Çalışmanın ilk iki bölümünde sırasıyla ulus inşasının kuramsal arka planı ile Türk milliyetçiliğinin tarihsel gelişimi konu edilmektedir. Üçüncü Bölüm'de, edebiyatın siyasal boyutu ile roman türünün milliyetçilikle olan bağının ortaya konmasına çalışılmaktadır. Çalışmanın son iki bölümü, romanlara yansıyan biçimiyle "biz" ve "öteki"nin genel özelliklerini ele almaktadır. Anahtar Sözcükler Ulus inşası, Roman, Türk Milliyetçiliği, Edebiyat, Erken Cumhuriyet Dönemi.