KÜLTÜRLERARASI BAĞLAMLARDA OKUL ÖNCESİ ÖĞRETMENLERİNİN DEĞERLER EĞİTİMİNE YÖNELİK GÖRÜŞLERİ VE UYGULAMALARI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUHAMMED EMRE BOZ

Danışman: Berrin Akman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de farklı kültürlerden gelen çocukların eğitim gördüğü anaokullarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin değerler eğitimine ilişkin görüş ve uygulamalarını incelemektir. Çalışma, değerler eğitiminin çokkültürlü okul öncesi ortamlarında nasıl kurgulandığını, hangi değerlerin önceliklendirildiğini, hangi yöntem ve materyallerle aktarıldığını ve süreçte ne tür güçlüklerle karşılaşıldığını ortaya koymayı hedeflemektedir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseniyle yürütülmüştür. Çalışma grubunu, Türkiye'de anaokulu düzeyinde eğitim veren Alman, İngiliz, Fransız ve Arap okullarında görev yapan yedi öğretmen ile Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokullarında çalışan üç öğretmen olmak üzere toplam on okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen ve değer, değerler eğitimi, aile, farklı kültür ve mesleki gelişim temalarından oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmış; yüz yüze ve çevrim içi görüşmeler ses kaydı alınarak gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler endüktif içerik analizi ve çevrim kodlama yaklaşımıyla çözümlenmiş, kodlardan kategorilere ve temalara ulaşılmıştır. Bulgular, farklı kültürel bağlamlarda çalışan öğretmenlerin değerler eğitimini erken çocukluk eğitiminin çekirdeği olarak gördüğünü; sevgi, saygı, sorumluluk ve paylaşma gibi değerlerde ortaklaştığını; ancak programlama ve sınıf içi uygulamalarda kurumsal kültür ve eğitim sistemi dinamiklerine bağlı farklılıklar bulunduğunu göstermektedir. Sonuçlar, çokkültürlü okul öncesi ortamlarda akran etkileşimi, kültürel açıdan duyarlı etkinlikler ve sistematik okul-aile-toplum iş birliğine dayalı bütüncül bir değerler eğitimi yaklaşımının önemini vurgulamaktadır.