Tekrarlayan akciğer enfeksiyonu olan hastaların etiyoloji ve uzun dönem izlemlerinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi (Türkçe), Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NECİP ŞENOL AĞYAR
Danışman: Nagehan Emiralioğlu Ordukaya
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çocukluk çağında başlayan tekrarlayan alt solunum yolu enfeksiyonlarının prognozu konusunda çeşitli sonuçlar bildirilse de ileri yaşlarda kronik akciğer hastalığı geliştirme riski üzerinde elimizde net ve kesin bilgiler yoktur. Bu çalışmada; öyküsünde tekrarlayan akciğer enfeksiyonu nedeniyle yönlendirilen ve hastane kayıt sisteminden bilgilerine ulaşılan hastaların etiyoloji ve uzun dönem izlemlerinin incelenmesi planlanmıştır. Çalışmada Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Göğüs Hastalıkları Bilim Dalı'nda tekrarlayan akciğer enfeksiyonu tanısıyla 2014-2023 yılları arasında izlenen 480 hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Çalışmamızdaki hastaların ilk başvuru yaşları 0-17 yıl arasında değişmekteydi. Hastaların %59,6'sı erkekti. Preterm doğum öyküsü olan hasta oranı %25,9 idi. Başvuru öncesi pnömoni sayısı ortalaması 5,29'du. Pnömoni nedeniyle yatış sayısı ortalaması 3,32 idi. Hastaların %82'sinin ağır akciğer enfeksiyonu öyküsü vardı. Toraks bilgisayarlı tomografi (BT) incelemesinde atelektazi en sık sağ orta lobda görülürken onu sol alt lob izlemekteydi. Hastaların %84'ünde etiyoloji saptanmıştı. Etiyoloji saptanan hastaların %54,3'ünde astım, %38,5'inde kardiyak hastalık, %14,4'ünde hava yolunun konjenital anomalileri, %12,4'ünde nöromusküler hastalıklar, %11,9'unda genetik hastalıklar ve %27,8'inde diğer sebepler saptanmıştı. Diğer sebepler arasında hastaların %16,1'inde yutma disfonksiyonu, %11,7'sinde gastroözofageal reflü, %5'inde BPD saptanmıştı. Hastaların kültürlerinde en sık görülen bakteri Haemophilus influenzae, en sık tespit edilen viral etkenler Rhinovirus, Influenza A ve RSV idi. Annesinde gebelikte sigara öyküsü olan hastaların hepsinde ağır akciğer enfeksiyonu öyküsü mevcuttu. Annesi gebelikte sigara içen hastaların ortalama ilk FEF 25-75 z skoru, annesi gebelikte sigara içmeyenlere göre anlamlı olarak düşüktü. Sigara içen annelerin çocuklarının ortalama son FEV1 z skoru ve son FEV1/FVC oranı, sigara içmeyen annelerin çocuklarınınkinden anlamlı olarak düşüktü. Anne sütü alma süresi 6 aydan az olan hastalarda ortalama yoğun bakım yatış sayısı, diğerlerine göre anlamlı olarak yüksekken, ortalama ilk FEV1 yüzdesi ve ilk FVC yüzdesi, diğerlerine göre anlamlı olarak düşüktü. BPD öyküsü olan hastaların yoğun bakım yatışı ve MV öyküsü daha yüksekti. Yenidoğan döneminde yatış, antibiyotik alma, solunum desteği, oksijen ihtiyacı öyküsü olan hastalarda başvuru öncesi veya sonrası pnömoni sayısı, pnömoni nedeniyle hastane yatış ve yoğun bakım yatış sayısı daha yüksekti ve bu hastaların yatış süreleri de daha uzundu. Başvuru öncesi en yüksek pnömoni sayısına sahip olan grup en düşük ortalama gebelik haftasına, en düşük ortalama doğum ağırlığına ve en yüksek ortalama nötrofil/lenfosit oranına (2,13±3,13) sahipti. Toraks BT'sinde bronşektazi olan hastaların da NLR değerleri daha yüksekti. Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları başlığı altında yer alan pnömoni, bronşit, bronşiolit gibi hastalıkların net bir şekilde ayrımının yapılması, altta yatan etiyolojinin belirlenmesi ve ona yönelik tedavilerinin verilmesi hem hastalık seyrini düzelterek hastanın prognozuna olumlu katkı sağlayacaktır hem de hekimler için gereksiz, yanlış tanı ve tedavi modalitelerinin kullanılmasının önüne geçerek zaman ve maddi kayıpları önleyecektir.