Simultaneous media interpreting of cultural references and humorous elements: Interpreting 86th academy awards ceremony into Turkish

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: REMZİYE SEDEF ÖNDERLİ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYMİL DOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, Akademi Ödül Töreni'nde yapılan konuşmaların içerdiği kültürel referansların ve mizah öğelerinin andaş çevirisinde kullanılan stratejileri incelemektir. Akademi Ödül Törenleri, 2016 yılında 88'incisi düzenlenen ve tüm dünya tarafından takip edilen oldukça saygın bir ödül törenidir. Bu tören her yıl farklı bir temaya odaklanır ve oldukça tanınmış, genellikle komedyen olan, sunucuların da eşliğiyle gerçekleşir. Bu tören ve Oscar ödülleri, Amerikan halkı için adeta bir ritüel haline gelmiş olduğundan, tören boyunca özellikle Amerikan kültürüne dair sayısız kültürel referans yapılır. Bunun yanı sıra, şovu dünya çapında milyonlarca izleyici için daha çekici hale getirmek için mizah öğeleri de sıklıkla kullanılır. Bahsedilen bu tür kültürel referanslar ve mizah öğeleri, çevirmenler için her zaman zorluk yaratmıştır ve çevirmenler ister yazılı ister sözlü çeviri yapıyor olsunlar, bu gibi referansları ve mizah öğelerini hedef dil ve kültüre aktarmak için farklı stratejiler kullanmak durumunda kalmaktadırlar. Andaş çeviride ise kullanılabilecek stratejilerin sayısı, zaman kısıtlaması sebebiyle daha azdır ve bu gibi referanslar ve mizah öğeleri sözlü çevirmenlerde harcadıkları çabaya ek bir zorluk teşkil etmektedir. Akademi Ödül Töreni Türk kanallarında Amerika'da gerçekleştiği gün, gerçek zamanlı olarak andaş çeviri ile seyirciye ulaştırılmaktadır ve çevirmenler "andaş medya çevirisi" olarak isimlendirilen çalışma koşullarında, bir stüdyoda, ödül töreninin gerçekleştiği atmosferden uzakta ve farklı bir ortamda çalışma yapmaktadırlar; bu durum onlar için kullanılabilecek strateji sayısını daha da kısıtlayabilmektedir. Bu çalışmada 86. Akademi Ödül Töreni'nde yapılan konuşmalar ve bu konuşmaların çevirileri üzerine çalışılmıştır. Bahsi geçen kaynak metindeki kültürel referanslar ve mizahi öğeler seçilmiş ve hedef metindeki karşılıklarıyla eşleştirilmiştir. İnceleme sonucunda kültürel referanslar (kişilerle ilgili referanslar, filmlerle ilgili referanslar, diğer kültürlerle ilgili referanslar, küresel kültürle ilgili referanslar ve Amerika kültürü ile ilgili referanslar olmak üzere) kendi içinde beş grup haline getirilmiştir. Her referans ve mizahi öğenin kaynak ve hedef metni incelenerek çevirmenlerin kullandığı stratejiler tespit edilmiştir. Kullanılan stratejiler saptandıktan sonra bu stratejilerin kullanılma sıklıkları, başarı oranları ve hedef metnin kalitesine olan etkileri incelenmiştir.