A descriptive analysis of articles and their translation in National Geographic Magazine


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mütercim Tercümanlık A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: BURKEHAN TÜKENMEZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ORHUN YAKIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez; bilim ve coğrafya dergilerindeki içerik, biçim ve kültüre özgü öğelerin çevirisinde ne tür bir eşdeğerlilik gözetildiğini anlamak için National Geographic Magazine'den seçilen makaleler ve bu makalelerin National Geographic Türkiye'de yer alan çevirilerini inceleme amacını taşımaktadır.Çeviri eleştirisinde sağlıklı bir incelemenin yapılabilmesi için herhangi bir inceleme ya da eleştiriye başlamadan önce bir makalenin amacının ve metin türünün belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada Reiss'ın (1981:121-131) metin türlerine ve Hans Vermeer'in (2000:221-229) Skopos kuramına başvurulmasının başlıca sebebi de budur. İncelemelere göre hem kaynak hem de hedef metinlerin içerik bakımından ağırlıklı olarak bilgilendirici; başlıkların ise işlemsel metin türüne girdiği ifade edilebilir. Diğer taraftan, söz konusu derginin skopos'u ise tüm okuyuculara coğrafya bilgisini anlaşılır şekilde sunmak olarak özetlenebilir. Makalelerin metin türü ve amacı belirlendikten sonra eşdeğerlilik, cümle ve paragraf yapıları, noktalama işaretleri vb. bakımından incelenmeleri için Toury'nin (1995: 54-58) çeviri normları kullanılmıştır.Kültüre özgü öğelerin çevirisinin incelemesinde Aixela'nın `Çeviride Kültüre Özgü Öğeler (Culture-Specific Items in Translation)' (1996) başlıklı makalesinden ve kültürlerarası manipülasyon sınıflamasından da yararlanılmıştır. Özetle, hedef okuyucu kitlesinin ihtiyaçları ve beklentileri dikkate alınarak kaynak metnin biçimine müdahale edilebildiği, bu nedenle kabul edilebilir çevirilerin üretildiği belirtilebilir. Sonuç olarak, çevirinin büyük bir bölümünde yerlileştirme, ortografik uyarlama ve metin içi açıklama stratejilerinin kullanıldığı saptanmıştır.Anahtar Sözcükler: National Geographic Magazine, National Geographic Türkiye, eşdeğerlilik, Skopos, çeviri normları, kabul edilebilir çeviri, kültüre özgü öğeler, yerlileştirme, ortografik uyarlama, metin içi açıklama.