Karbon nanotüpler kullanılarak metal iyonlarının katı-faz ekstraksiyonu ve alevli atomik absorpsiyon spektrometresi ile tayini


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SELİN GÖLLÜ ÖZCAN

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NURAY ŞATIROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada Fe(III), Cu(II), Mn(II), ve Pb(II) iyonlarının alevli atomik absorpsiyon spektrometresi ile tayini için basit bir ayırma ve önderiştirme yöntemi geliştirilmiştir. Bu amaçla, çok duvarlı karbon nanotüpler bir mini kolona doldurulmuş ve katı faz olarak kullanılmıştır. pH, örnek akış hızı ve hacmi, desorpsiyon çözeltisi türü ve engelleme yapan iyonların etkisi gibi deneysel parametreler incelenmiştir. Deneysel çalışmalar boyunca pH 8 ve pH 10 aralığında Fe(III), Cu(II), Mn(II), ve Pb(II) iyonları kantitatif olarak mini kolonda çok duvarlı karbon nanotüplere adsorlanmış ve ardından 1.0 M HNO3-aseton karışımı ile desorbe edilmiştir. Optimum çalışma koşullarında metal iyonları için geri kazanım değerleri %95'in üzerindedir. 100 mL'lik çözelti kullanılarak elde edilen gözlenebilme sınırı değerleri, Fe(III) için 4.9 µg/L, Cu(II) için 6.5 µg/L, Mn(II) için 3.5 µg/L ve Pb(II) için 8.0 µg/L'dir. En yüksek önderiştirme faktörü 20 olarak bulunmuştur. Önerilen önderiştirme yönteminin kesinliği bağıl standart sapma cinsinden değerlendirilmiş olup 0.8 µg/mL Fe(III), Cu(II), Mn(II) için sırasıyla %1.5 (n=10), %1.6 (n=10), %2.2 (n=10), ve 1.6 µg/mL Pb(II) için %1.5 (n=10)'tir. Yöntem, içme suyu ve musluk suyu örneklerinde Fe(III), Cu(II), Mn(II) ve Pb(II) tayini için uygulanmıştır. Yöntemin doğruluğunu belirlemek için geliştirilen yöntem standart referans maddelere uygulanmıştır. Fe(III), Mn(II) ve Pb(II) iyonları için sertifika değerleri ile deneysel olarak elde edilen değerler arasında belirli bir fark olmadığı gözlenmiştir. Metal iyonları ve karbon nano tüplerin etkileşimleri Langmuir, Freundlich and Dubinin-Radushkevich izotermleri ile karakterize edilmiştir.