Kayseri Hacı Kılıç Camii ve Medresesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE DEMİR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): NERMİN ŞAMAN DOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Kayseri Hacı Kılıç Camii ve Medresesi Kayseri ili, Kocasinan ilçesi, İstasyon Caddesi üzerinde bulunmaktadır.Yapı, 13. yüzyılın ortalarında 1249 tarihinde Anadolu Selçuklu Devleti'nin gerileme ve İlhanlı hakimiyetinin başlangıç döneminde inşa edilmiştir. Sur dışında şehrin kuzeyinde konumlanan yapı, bize yerleşimin kentin kuzey yönünde geliştiğini gösterir.Yapının orijinal ismi bilinmemektedir. Bugün Hacı Kılıç olarak tanınan külliyenin nasıl ve ne zaman bu ismi aldığı tartışmalıdır.Kayseri Hacı Kılıç Camii ve Medresesi, medrese ve caminin ortak bir avlu etrafında birleşmesinden meydana gelen bir külliye/yapı topluluğudur. Külliye içerisinde doğu-batı doğrultusunda yöneliş gösteren cami, mihrap önü kubbeli bölüm ile mihraba dik beş sahından oluşmaktadır. Kuzey-güney yönünde uzanan medrese ise tek katlı, iki eyvanlı ve avlusu üç yandan revaklı tiptedir. Kökeni İran camilerine ait olan bu plan şeması, Atabek Devletleri ile Suriye topraklarına taşınmış ve daha sonra Kuzey Suriye ile siyasi, sosyal ilişkileri bulunan Artuklu kültür çevresi aracılığı ile de Anadolu topraklarına gelmiştir. Anadolu'da yeniden yorumlanan plan tipi, Kayseri Hacı Kılıç Külliyesi ile birlikte olgun örneğini vermiştir.Cami-medrese ve mihrapta yoğunlaşan yüzeysel taş bezeme Kayseri bölgesine özgüdür.Yapı günümüze çok sayıda onarım geçirerek gelmiştir. Özellikle medrese bölümü ve örtü sistemi yoğun değişiklik geçiren bölümlerdir.Anadolu Türk Mimari gelişim sürecinde ?cami-medrese? birleşmesi örnekleri içerisinde farklı bir yere sahip olan Hacı Kılıç Camii ve Medresesi, özellikle kendinden sonraki külliye mimari gelişimi sürecinde önemli bir yere sahiptir.