GERÇEKLİK ŞOKU İLE ÖRGÜTSEL TÜKENMİŞLİK İLİŞKİSİNİN RESMİ LİSELERDE GÖREV YAPAN ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİNE GÖRE İNCELENMESİ (MUŞ İLİ ÖRNEĞİ)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNEM ÖZKAN KOCA

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MURAT ÖZDEMİR

Özet:

Bu çalışmanın amacı resmi liselerde görev yapan öğretmenlerin görüşlerine göre gerçeklik şoku ve örgütsel tükenmişlik arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmanın evrenini Muş ili merkez ilçesinde resmi liselerde görev yapan 755 öğretmen oluşturmaktadır. Öğretmenlerin gerçeklik şoku seviyelerinin tespiti için araştırmacı tarafından bir ölçek geliştirilirken, örgütsel tükenmişliğin tespiti amacıyla Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen ve Ergin (1992) tarafından Türkçe'ye uyarlanmış "Maslach Tükenmişlik Ölçeği" kullanılmıştır.Yapılan analizler sonucunda ölçeklerin çalışmada kullanılmaya uygun birer veri toplama aracı olduklarına karar verilmiştir. Verilerin analizi için SPSS 20.0 programı kullanılmış ve veriler aritmetik ortalama, standart sapma, bağımsız örneklemler t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon analizleri kullanılarak çözümlenmiştir.Araştırmadan elde edilen bulgulara göre lise öğretmenlerinin yaşadıkları gerçeklik şoku orta düzeydedir. Cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, öğretmenlik mesleğindeki hizmet süresi ve okul türü değişkenlerine göre gerçeklik şoku anlamlı bir fark göstermemiştir. Örgütsel tükenmişliğin lise öğretmenlerinde orta düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Örgütsel tükenmişlikte sadece öğretmenlik mesleğindeki hizmet süresi değişkeninde anlamlı bir fark saptanmıştır. Örgütsel tükenmişlik beş yıldan fazla kıdemi olan öğretmenlerde, bir yıldan az kıdemi olan öğretmenlere göre daha yüksek çıkmıştır. Korelasyon sonuçlarına göre gerçeklik şoku ile örgütsel tükenmişlik arasında anlamlı, pozitif yönde ve orta düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Analizlere göre gerçeklik şokunun üç alt boyutunun örgütsel tükenmişliğin anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmüştür.Anahtar sözcükler: Gerçeklik şoku, tükenmişlik, lise, öğretmen