Benlik ve duygu kavramları bağlamında yakın ikili ilişkiler üzerine bir inceleme
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antropoloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OZAN UŞTUK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): YILMAZ SELİM ERDAL
Özet:Bu çalışma, benlik ve duygular arasındaki etkileşimin yakın ikili ilişkiler, özellikle de aşk ilişkileri üzerinden incelenmesini konu edinmektedir. Birey ve kültür arasındaki iletişimin temel öğeleri olarak benlik ve duygular, antropolojik bir perspektifle ele alınmaktadır. Bu araştırmanın amacı; yakınlık, tutku ve bağlılık boyutları çerçevesinde meydana gelen farklı aşk tiplerinin (romantik aşk, şefkatli aşk ve diğerleri) kentli, orta ve orta-üst sosyo-ekonomik düzeyden ve farklı kuşaktan bireyler arasında gözlemlenmesi, bu tiplerinden hangilerinin tercih edildiğinin ve neden tercih edildiklerinin nesiller bağlamında belirlenmesidir.Araştırmanın amacı doğrultusunda üç nesil belirlenmiş ve her nesilden on birey olmak üzere toplamda otuz birey ile derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Nesiller, 14-18 yaş grubunu oluşturan `gençler', 18-25 yaş grubunu oluşturan `genç yetişkinler' ve 40 yaş üstü grubu oluşturan `yetişkinler' olarak tanımlanmıştır.Çalışmada aşk bileşeni tercihlerinin, bireysel yönelimlerden bağımsız olmasa da farklı kültürel dönemlerde yetişmiş nesillere özgü birtakım örüntülere sahip olduğu görülmüştür. Bunlara bağlı olarak yaşantılanan aşk tiplerinin nesiller arasında farklılaştığı gözlemlenmiştir. Geleneksel dönemlerde yetişmiş, yetişkin örneklem grubunun bağlılık ve yakınlığa verdiği önem, modern çağlarda yetişmiş genç yetişkinlerde önemini yitirmektedir. Genç yetişkinler grubu için tutku ve yakınlık en önemli faktörlerdir. Bu grup açısından, bir ilişkide bağlılığın önemi diğer öğelere göre daha azdır. Bir başka deyişle, modernleşme ile batıdan edinilen `aşk evliliği' kavramının ilişkiler üzerindeki etkinliği giderek artmıştır. Oysa yetişkin kuşak, ataerkil değerlere daha fazla sahiptir ve bu anlayış içerisinde yakın ilişkinin amacın evliliktir ve evlilik kurumunun en temel öğesi bağlılık ve sadakat olarak görülmektedir. Tutku ise aksine evlilik düzenine bir tehdit olarak algılanmaktadır. Bu sonuçlar, yakın ikili ilişkiler bağlamında nesiller arası bir değişmeyi ortaya koymaktadır.