Susuz köyü (Çubuk-Ankara) ve yakın çevresinin kaya düşme potansiyelinin araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Jeoloji Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERKAN FİKRET ARTUÇ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HARUN SÖNMEZ
Özet:Kaya düşmeleri kara yolları, demir yolları ve dağlık alanlardaki yerleşimler açısından oldukça tehlikeli bir şev duraysızlığı türüdür.Bu durum dikkate alınarak, Ankara ili Çubuk ilçesinin Susuz köyünün de eteklerinde yerleştiği ve kaya düşmesi olaylarının etkin olduğu çalışma sahasının kaya düşmesi haritaları hazırlanmıştır. Bu amaçla, öncelikle Susuz köyü ve çevresine ait sayısal yükseklik modeli (DEM) hazırlanmış ve enerji açısı ve gölge enerji açısı kavramları ile Susuz köyüne yönelik tehlike oluşturabilecek kaya düşmesi yayılımını, enerji ve hız haritaları oluşturulmuştur. Kaya düşmesi olayları için üretilen haritalar kullanılarak menzil mesafesi, enerji ve hız değerleri yorumlanmış, Susuz köyü için dikkate alınabilecek kaya düşmesi önleme yapıları tartışılmıştır.Bu amaçla, öncelikle kaya düşmesine neden olabilecek kaynak alan belirlenmiş, sonrasında ise CONEFALL programı kullanılarak farklı konik açıları için kaya düşmesinden etkilenebilecek alanlar ayırtlanmıştır. Farklı konik açıları için belirlenen kaya düşmesi yayılma zonları ile saha çalışmaları kapsamında konumları belirlenen kaya düşmeleri de karşılaştırılmıştır. Düşen kaya bloklarının büyüklüklerine bağlı olarak yayılım (menzil) zonlarının da genel olarak yorumlanabilmesi için ölçümlenen tüm blokları 5 m3'den büyük, 5 m3 ile 1 m3 ve 1 m3'den küçük olmak üzere üç sınıfa ayrılmış DEM üzerine işlenerek kaya bloklarının1 m3 sıklıkla, 1-5 m3 blokların seyrek olarak Susuz köyünün yerleşim yerlerine geldiği görülmüştür.Kaya düşmesi haritalarının üretilmesinde konik yayılım açısı değerleri olarak 30°, 25°, 22.5°, 20°, 17.5° ve 15° olarak alınmış ve kaya düşmesi yayılım zonları belirlenmiştir.Yayılım zonlarına göre çalışma sahası üç bölgeye ayrılmış 1. ve 3. bölge birbiri ile uyumlu olarak 20° ait yayılım zonunda 2. Bölge ise ~17° düzeylerinde yayılım zonunda olduğu görülmüştür. Konik açı değeri 17.5° alınarak çalışma sahasının 1 m3 ve 1 m3 - 5 m3 kaya kaya bloklarının (~2220kg) dağılımını ve bloklara ait kinetik enerji haritaları CONEFALL programı ile belirlenmiştir. Hazırlanan haritalar sonucunda kaya bloklarının enerjisinin sönümleneceği uygulama hattı boyunca 125 kJ ile 625 kJ düzeylerinde önerilen kablolu engelleme önleyici yapılması sonucuna varılmıştır.