Etnik sınırlarda gezinmek: Haymanalı Kürtlerin kimliklenme ve kültürlerarası iletişim pratikleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İletişim A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET FİĞAN

Danışman: Gülsüm Depeli Sevinç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, kültür, kimlik ve etnisite kavramları arasındaki ilişkiyi, kültürlerarası iletişimin dinamikleriyle kavramaya odaklanmıştır. Bu doğrultuda etnik sınırların nasıl oluştuğu/kurulduğu ve kültürlerarası süreçlerin bu sınırların oluşumunda ne türden etkilere sahip olduğu incelenmiştir. Çalışmanın çatısını oluşturan temel araştırma sorusu, etnik grupların kültürel kimliklerini hangi yollardan oluşturup, nasıl sürdürdüğü şeklindedir. Bu sorunsaldan hareketle, kültürel sınırların oluşumunda rol oynayan süreçler ve grup kimliğinin bu sınırlar ile nasıl güvence altına alındığı aktarılmaya çalışılmıştır. Çalışma kapsamında, farklı etnik grupların bir arada yaşadığı bir ilçe olan Haymana'da etnografik saha çalışması yapılmış ve peşine düşülen konuya dair somut veriler elde edilmiştir. Sahada toplamda yirmi dört kişi ile derinlemesine mülakata dayanan görüşmeler yapılmıştır. Bunun dışında, katılımlı gözlem tekniğine de yer verilmiştir. Alan araştırması, hem şehir merkezinde yaşayan Haymanalı Kürtlerle hem de ilçede yaşayanlarla yapılmıştır. Böylelikle iki ayrı sahada deneyimlenen kimliklenme süreçleri ve kültürlerarası iletişim dinamikleri arasında kıyaslama yapma fırsatı yakalanmıştır. Çalışmanın bulgularına göre, topluluk üyelerinin ritüel, cinsiyet, meslek gibi kategorilere dayanarak, diğer etnik gruplarla araya koydukları kültürel farklar, bir taraftan kültürlerarasındaki sınırların çizilmesine olanak tanırken, öte taraftan da dâhil etme ve dışlama pratikleriyle, grup kimliğinin (yani etnisitenin) pekişmesini sağlamaktadır. Böylelikle Türkler ve diğer etnik kimliklerle iç içe yaşayan topluluk üyeleri, Kürt kimliğini sürekli yeniden kurmayı ve sürdürmeyi başarabilmişlerdir. Kültürlerarası etkileşim, kültürel kimlik kavrayışının ve bu kimliğin sınırlarının belirlenmesinde kurucu önemdedir. Zira kültürel topluluğun üyeleri, ancak 'öteki'ni temas ettikleri noktada kim olduklarının farkına varırlar. Kültürel sınırlar, sabit bir 'öz'e sahip değillerdir. Tıpkı kültür ve kimlik kavramları gibi, sürekli hareket halinde ve ilişkiler içerisinde şekillenirler. Dolayısıyla sınırın ihlali veya güçlenmesi kültürel kimliğin ne şekilde oluşacağını ve sürdürüleceğini de belirler. Anahtar Sözcükler: Etnik Sınırlar, Kültürel Kimlik, Kültürlerarası İletişim, Haymana Kürtleri, Toplumsal Cinsiyet, Meslek