Analysis of oxysterol species in type 1 and type 2 diabetes mellitus by lc-ms/ms method
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Biyokimya A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: İngilizce
Öğrenci: AFSHIN SAMADI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): İNCİLAY LAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Oksidatif stres, diabetes mellitusun (DM) patofizyolojisinde önemli rol oynamaktadır. Kolestrolün spontan veya enzimatik oksidasyonundan kaynaklanan oksisteroller, oksidatif stresin invazif olmayan potansiyel biyobelirteçleridir. Bu çalışmanın amacı diyabetik hastalarda oksidatif stresin biyobelirteçleri olarak oksisterol türlerini (7-ketokolesterol ve cholestan-3β, 5α, 6β-triol) değerlendirmektir. Plasma 7-ketokolesterol ve kolestan-3β, 5α, 6β-triol düzeyleri tip 1 (n = 26), tip 2 (n = 80) DM hastalarında ve sağlıklı kontrollerde (n=205) güvenilir, duyarlı ve spesifik LC-MS/MS yöntemi kullanılarak kantite edildi. Oksisteroller ile diabetik hastaların klinik/biyokimyasal özellikleri arasında korelasyonlar belirlendi. Tip 1 DM (42.75 ± 11.54 ng/mL) ve belirgin olarak tip 2 DM (84.80 ± 43.71 ng/mL) hastalarında plazma 7-ketokolesterol düzeyleri, kontrol gubuna göre (18.97 ± 3.83 ng/mL) anlamlı derecede yüksek bulundu (p < 0.001). Tip 1 ve belirgin şekilde tip 2 DM hastalarında, sağlıklı kontrollere (10.106 ± 3.94 ng/mL) göre yüksek kolestan-3β, 5α, 6β triol (32.30 ± 8.93 ng/mL ve 65.69 ± 35.34 ng/mL) değerleri saptandı (p<0,001). Plazma oksisterol düzeyleri ile HbA1c, serum total kolesterol, LDL, VLDL, trigliserit, risk faktörlerinin sayısı ve VKİ düzeyleri arasında pozitif korelasyon tespit edildi (p <0,001). Oksisteroller ile mikrovasküler komplikasyonlar ve ilaç kullanımı arasında güçlü anlamlı bir korelasyon saptandı. Sonuç olarak, DM'da, özellikle tip 2 diyabetik hastalarda, plazma oksisterol düzeyleri ölçümü oksidatif stres hakkında önemli bilgi verebilir. Oksidatif stresin, insülin direnci gelişiminde nedensel bir faktör olduğu söylenebilir. Diyabetik hastalarda oksisterollerin belirlenmesinde kullandığımız LC-MS/MS yöntemi literatürde günümüze kadar bilinen tek araştırmadır. GC-MS yöntemi ile karşılaştırıldığında daha duyarlı ve güvenilir bir yöntemdir. DM'da potansiyel komplikasyonları öngörmede ve izlemede, oksidatif stresin hassas biyobiyobelirteçleri olarak oksisterollerin klinik kulanımı konusunda daha çok bilimsel araştırmalara ihtiyaç vardır.