Öğretmen adaylarının istatistiği öğretme bilgilerinin öğretmenlik uygulaması temelli ders araştırmaları bağlamında incelenmesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NADİDE YILMAZ

Danışman: Iffet Elif Yetkin Özdemir

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada ortaokul matematik öğretmen adaylarının istatistiği öğretme bilgilerinin öğretmenlik uygulaması temelli ders araştırması yöntemiyle geliştirilmesi amaçlanmıştır. Ayrıca, öğretmenlik uygulaması temelli ders araştırmasının öğretmen adaylarının istatistiği öğretme bilgilerini nasıl desteklediği veya sınırladığı incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma desenlerinden bütüncül tek durum deseni benimsenmiştir. Çalışmaya Ankara'da bir devlet üniversitesinde öğrenim gören üç öğretmen adayı katılmıştır. Öğretmen adayları üç ders araştırması uygulaması gerçekleştirmiştir. Bu süreçte veriler, istatistiği öğretme bilgisi görevleri, görüşmeler, dokümanlar, video kayıtları, gözlemler, alan notları ve yansıtıcı günlüklerden elde edilmiştir. Elde edilen veriler betimsel analiz kullanılarak analiz edilmiştir. Anahtar gelişimsel anlayışlar oluşturulmuş ve bu çerçevede alan, alana ilişkin öğretim ve alana ilişkin öğrenci bilgilerindeki değişimler incelenmiştir. Ayrıca bu bilgilerin ders araştırması döngüleri içinde ve ders araştırması döngüleri arasında nasıl değiştiği ve ders araştırmasının katılımcıların gelişimini nasıl desteklediği veya sınırladığı incelenmiştir. Bulgular öğretmen adaylarının öğretmenlik uygulaması temelli ders araştırmasına katılmalarının istatistiği öğretme bilgilerini geliştirdiği sonucunu ortaya koymuştur. Öğretmen adaylarının istatistik yapma sürecinin soruları formüle etme ile başladığını fark etmeleri ile birlikte diğer anahtar gelişimsel anlayışların alan, alana ilişkin öğretim ve alana ilişkin öğrenci bilgileri bağlamında geliştiği belirlenmiştir. Alan bilgisindeki değişimlerin öğretim ve öğrenci bilgisinin gelişimini desteklediği gözlenmiştir. Öte yandan öğretim bilgisi ile öğrenci bilgisinin de birbirini karşılıklı olarak etkilediği ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak öğretmenlik uygulaması temelli ders araştırması süreci öğretmen adaylarının istatistiği öğretme bilgilerini desteklemektedir. Buradan yola çıkarak bu tarz öğretmen eğitimi programlarının öğretmen eğitimi lisans programlarına entegre edilmesi önerilmektedir. Ayrıca, bu çalışma ile tanımlanan anahtar gelişimsel anlayışların istatistiği öğretmede öğretmen bilgisini tanımlamada kuramsal açıdan katkı sağlayacağı düşünülmektedir.