Rekabet otoritelerinin etkinliğinin ölçülmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maliye A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYBARS İLTER ÖZESKİCİ
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BAŞAK DALGIÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tezde rekabetin piyasa ekonomisine etkileri ve rekabet politikalarının önemi incelenmiş, Türkiye'de rekabet politikalarından sorumlu temel kurum olan Rekabet Kurumu' nun etkinliği Veri Zarflama Analizi kullanılarak diğer ülkelerle karşılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Piyasa ekonomilerinin işlemesi ve sürekliliği için gerekli olan ve üzerinde mutabakat sağlanan en temel öge rekabettir. Rekabet hem bireysel faydayı hem toplumsal refahı ençoklaştırmaktadır. Piyasa ekonomisinde, rekabet ile ulaşılmak istenen tüketicinin egemen olduğu, malın fiyatının arz talep dengesi içerisinde belirlendiği bir yapı oluşturmak ve bu yolla kaynakların etkin dağılımını sağlamaktır. İktisadi açıdan tam rekabet koşullarının yerine getirilmesi pratikte mümkün olmamakla birlikte bu koşullardan bir veya birkaçının gerçekleşmemesi piyasa başarısızlıklarına neden olmaktadır. Bu durum kamu otoritesinin rekabet sürecinin etkin işlemesi için rekabet politikaları oluşturmasını ve uygulamasını gerektirir. Rekabet politikaları rekabet koşulların devamlılığını, rekabetçi ve etkin firmaların oluşmasını, piyasanın daha iyi işlemesini sağlayan kamu politikalarıdır. Bu politikalar, rekabetin ve piyasa ekonomisinin işlemesi için piyasayı gözetleyen, denetleyen ve yaptırım gücüne sahip rekabet otoritelerince uygulanır. Türkiye'de gelişmiş ülkelerle uyumlu rekabet politikaları hedeflenmiştir. Rekabetin tesisi ve denetlenmesinden sorumlu temel kurum olarak Rekabet Kurumu farklı sektörlerdeki piyasa şartlarını izlemek amacıyla da farklı düzenleyici otoriteler yetkilendirilmiştir. Rekabet otoritelerinin iktisadi etkileri dikkate alındığında, etkinliklerinin ölçümü bu ölçümlerin sonuçlarına göre etkinliklerini artıracak süreç ve yapıların tasarlanması açısından önemlidir. Bu çalışmada parametrik olmayan etkinlik ölçüm yöntemlerinden Veri Zarflama Analizi kullanılarak Türkiye'deki Rekabet Kurumu'nun etkinliği çeşitli ülkelerle karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Çalışma Global Competition Review (GCR) tarafından "Rating Enforcement" adıyla yayımlanan araştırmadan elde edilen verilere dayanmaktadır. Yapılan analizlerin sonuçlarına göre diğer ülkelerin rekabet otoriteleri ile karşılaştırıldığında, Rekabet Kurumu'nun etkinlik düzeyinin düşük olduğu görülmektedir. Ölçeğe göre değişen getiri varsayımı ile yapılan teknik etkinlik ve ölçek etkinliği skorlarına bakıldığında, Rekabet Kurumu'nun ölçek etkinliğinden yararlanabileceği, aynı girdi miktarı ile daha fazla kamu hizmeti sağlayabileceği bu yolla hedef olarak belirlediği gelişmiş ülkelerdeki uygulamalara yakınsayabileceği söylenebilir. Anahtar Sözcükler Rekabet, Rekabet Otoritelerinin Etkinliği, Veri Zarflama Analizi