İnfertil göçmen kadınların aile yaşantıları ve sosyal hizmet

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Hizmet A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLIHAN ÖZTÜRK SAKARYA

Danışman: Reyhan Atasü Topcuoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, Ankara'da yaşayan Suriye ve Irak uyruklu infertil göçmen kadınların aile yaşantılarının feminist sosyal hizmet perspektifiyle keşfedilmesidir. Ataerkil yapının hâkim olduğu toplumlarda çocuk sahibi olamamak kadınlar açısından yalnızca biyolojik bir mesele değil, toplumsal, kültürel ve psikolojik boyutları da olan çok katmanlı bir deneyimdir. Feminist duruşun benimsendiği bu araştırmada, patriyarkanın görünmez kıldığı ve 'kadın sorunu' haline getirilen infertilitenin toplumsal bağlamlarını görünür kılmak hedeflenmiştir. Bu çerçevede kadınların bir fenomenle bağlantılı biricik deneyimlerinin analiz edildiği nitel feminist yöntem benimsenmiştir. Araştırmanın veri toplama aşamasında, Ankara'da yaşayan altısı Suriye, yedisi Irak uyruklu olmak üzere on üç göçmen kadınla derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler, kadınların infertilite deneyimlerinin içsel ve dışsal alandaki yansımalarını keşfetmek için analiz edilmiştir. Çocuk sahibi olmayı arzulayan ancak bu arzuyu karşılayamayan kadınların içsel sorgulamaları kadar toplumsal cinsiyet rolleri ile kadına atfedilen 'kutsal anne' rolünün dışında kalmanın toplumsal sonuçlarına kadar geniş yelpazede ele alınabilecek olan infertilite, kadınların yaşamını baştan aşağı değiştiren bir olgudur. Kadınların; eşleriyle, kök aileleriyle ve sosyal çevreleri ile ilişkilerini dönüştüren ve toplumsal cinsiyet normlarının etkisiyle tedavi arayışında önde olmalarına, bazen erkek infertilite olmasına rağmen kendilerinin suçlanmalarına, çocuk sahibi olmaya atfedilen kutsiyet ile bazen 'kuma getirme' gibi uygulamalarla karşılaşmalarına ve çaresizce geleneksel tedavi yöntemlerini denemelerine neden olan infertilite, ataerkil yapıyı yeniden üreten etkili bir fenomen olarak gözler önüne serilmiştir. Sonuç olarak, bu araştırma, infertilitenin kadınlar için sadece tıbbi değil, aynı zamanda toplumsal bir sorun olduğunu vurgulamakta ve feminist sosyal hizmet perspektifiyle kesişimselliği göz önünde bulundurarak infertil kadınlara yönelik sosyal hizmet uygulamasına ilişkin bütüncül öneriler geliştirmektedir.