Boyar maddelerin gideriminde değişik adsorbanların kullanımının araştırılması: Zeolit ve uçucu kül
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VOLKAN ALTUNAY
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞENUR UĞURLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada tekstil atık sularından renk giderimi 2 farklı boya ve 2 farklı adsorban kullanılarak incelenmiştir. Çalışmanın 1. kısmında sentetik zeolit olan ZSM-5 zeolit ile Alizarin red'in giderimi incelenmiştir. ZSM-5 zeolitine NaOH ile şartlandırma ve NH4NO3 ile özütleme işlemleri yapılarak alkalin arıtma uygulanmıştır. Arıtılmış ZSM-5 zeolitinden film ve film tozu elde edilmiştir. Zeolitin yüzey alanı ve gözenek büyüklüğü tespitinde N2 gazı adsorpsiyonunun BET analizi ile değerlendirildiği yöntem kullanılmıştır. Alkalin arıtma sonucu dış yüzey alanı 62 den 291 m2 g-1 artış göstermiştir. Böylece daha kaliteli adsorban madde elde edilmiştir. Arıtılmış ZSM-5 zeolitinden film tozu elde edildikten sonra dış yüzey alanı 291 den 288 m2 g-1 azalma göstermiştir. ZSM-5 zeolitin BET analizi sonucu 8-9 nm aralığında değişen homojen mezo gözenek dağılımına sahip olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın 2. kısmında ise sulu çözeltilerden reactive black 5' in adsorpsiyonla giderilmesi için uçucu kül kullanımının uygunluğunu belirlemek amacıyla farklı koşullar altında deneysel çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Çalışma esnasında Afşin-Elbistan Termik Santrali'nden alınan uçucu küller kullanılmıştır. Uçucu küller tarafından reaktif black 5' in adsorpsiyonu için kesikli çalışmalar yürütülmüştür. Çalışılan parametreler başlangıç reaktif black 5 konsantrasyonu, adsorban miktarı, temas süresi ve katı/sıvı oranıdır. Deneyler 5 farklı başlangıç reaktif black 5 konsantrasyonlarında (20, 50, 75, 100, 150 mg/L), 2 farklı katı/sıvı oranında (50, 100 g/L) kesikli olarak gerçekleştirilmiştir. Yapılan deneylerde elde edilen veriler, Langmuir ve Freundlich izoterm modellerine uygulanmıştır. Deneysel verilerin adsorpsiyon izotermlerine göre değerlendirilmesi sonucunda adsorpsiyonun 100 g/L katı/sıvı oranı için Langmuir izotermine, 50 g/L katı/sıvı oranı için ise Freundlich izotermine uyduğu belirlenmiştir. Reactive black 5'in uçucu kül tarafından adsorplanma kinetikleri de incelenmiş olup, bu amaçla ikinci derece modele uygunluğu incelenmiştir. Reactive black 5'in adsorpsiyon hızlarının ikinci dereceden hız modeline uyduğu bulunmuştur.