Otizm Sosyal Beceriler Profili Ölçeğinde puanlayıcılar arası güvenirliğin klasik test kuramı ve genellenebilirlik kuramına göre karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP PEKİN
Danışman: Sevda Çetin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, "Otizm Sosyal Beceriler Profili" (OSBP) ölçeğinin 5 puanlayıcı tarafından puanlanması ile elde edilen puanlara klasik test kuramı ve genellenebilirlik kuramı ile puanlayıcılar arası güvenirlik karşılaştırılması yapılmıştır. Genellenebilirlik kuramında puanlayıcıların birlikte ve dönüşümlü puanlama yapmasıyla oluşturulan farklı desenlerden ve klasik test kuramından elde edilen güvenirlik katsayılarının düzeyleri saptanmış ve hangi kuramın daha fazla bilgi sunduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ilindeki bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezinde eğitim almakta olan 50 otizmli çocuk ve genç oluşturmaktadır. Ayrıca, araştırmada 50 otizmli çocuk ve genci Otizm Sosyal Beceriler Profili ölçeğinin "sosyal karşılıklılık" alt boyutunda yer alan 15 madde doğrultusunda puanlayan 5 puanlayıcı yer almıştır. Elde edilen veriler klasik test kuramında puanlayıcıların iç tutarlılık güvenirliği Cronbach Alfa (α) katsayısı, puanlayıcılar arası güvenirlik Kendall'ın uyuşum katsayısı, puanlayıcılar arası korelasyon katsayısı ve puanlayıcıların verdikleri puanlar arasında fark olup olmadığı ise ilişkili örneklemlerde varyans analizi ile hesaplanmıştır. Genellenebilirlik kuramı kapsamında ise puanlayıcıların bireyleri birlikte ve dönüşümlü puanladıkları iki farklı senaryo üzerinden iki desen tasarlanmıştır. Bireylerin (b) aynı maddeler (m) doğrultusunda puanlayıcıların (p) her biri tarafından puanlandığı b x m x p çapraz deseni ve bireylerin tüm maddeler doğrultusunda farklı puanlayıcılar tarafından puanlandığı ( p : b) x m yuvalanmış deseni için ayrı ayrı G ve K çalışmaları yapılmış ve sonuçlar birbirleriyle karşılaştırılmıştır. Araştırma sonucunda klasik test kuramına göre puanlayıcıların iç tutarlılık güvenirliğini ifade eden Cronbach Alfa katsayılarının yüksek değerler aldığı, ancak puanlayıcılar arası korelasyon katsayılarının ve Kendall'ın uyuşum katsayısının düşük değerler aldığı görülmüştür. Genellenebilirlik kuramı kapsamında çapraz ve yuvalanmış desen için ayrı ayrı hesaplanan G ve Phi katsayılarının kabul edilebilir düzeylerde değerler aldığı, birey ve puanlayıcı ortak etkilerine ait varyans bileşenlerinin her iki desende de toplam varyansı açıklama oranlarının yüksek olduğu görülmüştür. Her iki desende yapılan karar çalışmaları sonucunda güvenirliği artırmak için puanlayıcı sayısını artırmanın, madde sayısını artırmaya göre daha etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Elde edilen tüm bu sonuçlara göre, genellenebilirlik kuramının klasik test kuramına göre daha detaylı bilgi verdiği, her iki kuram doğrultusunda Otizm Sosyal Beceriler Profili ölçeğinin otizmli çocuk ve gençlerin sosyal beceri seviyelerini belirlemede güvenilir sonuçlar verdiği ve her iki kuram kapsamında da puanlayıcılar arası tutarlılık düzeyinin düşük olduğu belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: Klasik test kuramı, genellenebilirlik kuramı, puanlayıcılar arası güvenirlik, Kendall'ın uyuşum katsayısı, sosyal becerilerin değerlendirilmesi