Almanya'da yaşlı göçmenlerin ve göçmen olmayanların iyilik hali: Sağlık ve yoksulluk boyutlarına özel bir bakış


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Nüfus Etütleri Enstitüsü, NÜFUSBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: NUR KOYUNCU

Danışman: AYŞE ABBASOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yaşlanan nüfus dünya genelinde daha yaygın bir olgu haline geldikçe, yaşlılarda iyilik hali tartışmaları da önemli bir konu haline gelmiştir. İyi oluş, farklı bakışlardan yaklaşılabilecek örtülü bir kavramdır. Bu tez, iyi oluşa hem nesnel hem de öznel perspektiflerden yaklaşmakta ve onun ölçülebilir iki boyutu olan sağlık ve yoksulluğu analiz etmektedir. Tez, Almanya'daki yaşlılar arasında sağlık ve yoksulluğun belirleyicilerini incelemeyi ve yaşlı göçmenler ve göçmen olmayanlar için sağlık ve yoksulluk durumunun birbirine yaklaşıp yaklaşmadığını veya birbirinden uzaklaşıp uzaklaşmadığını bulmayı amaçlamaktadır. Sağlık; diyabet, depresyon ve subjektif sağlık ölçütlerine bakılarak incelenmiştir. Yoksulluk, gelir, servet ve subjektif yoksulluk ölçütlerine bakılarak incelenmiştir. Veri kaynağı olarak Avrupa Sağlık, Yaşlanma ve Emeklilik Araştırması'nın 7. Dalgası kullanılmıştır. Göç durumu ve ikamet süresi ile çıktı değişkenlere dayanarak altı hipotez oluşturulmuştur. Yaşlı göçmenlerin ve göçmen olmayanların sağlık ve yoksulluğunu etkileyen faktörleri ortaya çıkarmak için ikili lojistik regresyon modeli kullanılmıştır. Diyabet, depresyon, subjektif sağlık, gelir yoksulluğu, servet yoksulluğu ve subjektif yoksulluğun yaygınlığına göre betimsel istatistikler sunulmuştur. Her model için ikili lojistik regresyon tabloları verilmiştir. Göç durumu ve ikamet süresine odaklanılarak sonuçlar sağlık modelleri için sağlıklı göçmen etkisi çerçevesinde tartışılmıştır. Yoksulluk modelleri için sonuçlar daha önce yapılan araştırma sonuçlarıyla ve oluşturulan hipotezlerle karşılaştırılarak tartışılmıştır. Bulgulara göre, sağlık modellerinde, göçmen olmayanlarla karşılaştırıldığında, her iki grup göçmenin diyabet hastası olmaya yatkınlığı daha yüksektir. Batılı göçmenlerin depresyona yatkınlığının daha düşük olduğu, diğer grup göçmenlerin ise yerli nüfusla benzer depresyon yatkınlıklarının olduğu görülmüştür. Her iki grup göçmenin göçmen olmayanlara benzer kötü subjektif sağlığa sahip olma yatkınlığı olduğu saptanmıştır. Yoksulluk modellerinde, göçmen olmayanlarla karşılaştırıldığında, her iki grup göçmenin gelir yoksulluğu yaşama ihtimalinin daha yüksek olduğu; Batılı göçmenlerin servet yoksulluğu yatkınlığının yerlilerden daha düşük, Batılı olmayan göçmenlerin ise daha yüksek yatkınlığı olduğu bulunmuştur. Batılı göçmenler yerlilere benzer subjektif yoksulluk yatkınlığına sahipken, Batılı olmayan göçmenlerin bu yatkınlığı daha yüksektir. Genel olarak sonuçlar sağlıklı göçmen etkisinin bütün sağlık modellerine genellenemeyeceğini göstermiştir. Bulgular, geliştirdiğimiz hipotezlerin çoğunu desteklerken diyabet modeli beklentilerimize uygun olmayan sonuçlar vermiştir.