Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu üretimi art nouveau eserler


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SUNA CANAN AYDIN ALTAY

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): AYŞE PELİN ŞAHİN TEKİNALP

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

1890'lı yılların başında Sultan II. Abdülhamid'in emri ile Yıldız Sarayı bahçesine kurdurulan Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu, Osmanlı Sanayisi'nin önemli bir adımı olmakla birlikte, aynı zamanda Batı'lı devletlere karşı da bir prestij göstergesi olmuştur. Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu, üretime geçtiği 1894 yılından, üretimin durdurulduğu 1909 yılına kadar geçen süre içerisinde Avrupa üretimi porselen eşyalarla rekabet edebilecek kalitede ve Osmanlı Modernleşmesi'nin takip edilebildiği eşsiz eserler üretmiştir. Fabrikanın üretime geçtiği ilk yıllarda, eserler üzerinde Fransız Sévres ve Limogés porselenlerinin yoğun etkileri görülmektedir. Ayrıca fabrikanın saray için üretim yaptığı 15 yıllık dönem içerisinde, özellikle 19. yüzyılın ikinci yarısında, Avrupa'da moda olan Art Nouveau akımının etkisi ile imal edilen porselen objeler oldukça dikkat çekicidir. Çalışmamızın ana konusunu oluşturan Art Nouveau eserler, Avrupa örnekleri ile büyük benzerlikler taşımakla birlikte, fabrikanın ressam kadrosunda yer alan yerli ve yabancı sanatçılar tarafından Osmanlı estetik beğenisi ile yoğrularak yorumlanmıştır. Günümüzde farklı müze ve özel koleksiyonlarda yer alan bu değerli eserler incelenmiş ve değerlendirilmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Yıldız Çini Fabrika-i Hümâyûnu, II. Abdülhamid, İstanbul, Osmanlı Modernleşmesi, Osmanlı Sanayileşmesi, Art Nouveau, Porselen.