TIMSS – 2019 bilgisayar kullanımına ilişkin maddelerin ölçme değişmezliği ve değişen madde fonksiyonu açısından incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP NEVESER KIZILÇİM

Danışman: Sevda Çetin

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada TIMSS 2019'da bilgisayar kullanımına ilişkin maddelerin dil ve kültüre göre ölçme değişmezliği ve değişen madde fonksiyonu yöntemleri ile yanlılığının incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın evrenini TIMSS 2019 döngüsüne 8. sınıf düzeyinde katılan tüm ülkeler; araştırmanın örneklemini ise Türkiye, İngiltere ve Katar oluşturmaktadır. İki boyutlu ve 11 madde ile kurulan modelin ölçme değişmezliği ÇGDFA ile, Değişen Madde Fonksiyonu (DMF) analizleri OLR ve Poly-SIBTEST yöntemleri ile incelenmiştir. Analizlerin gerçekleştirilmesinde R Studio, SIBTEST, SPSS yazılımları kullanılmıştır. Analizler öncesinde güvenirlik için Cronbach'ın alpha katsayısı hesaplanmış, geçerlik için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Yapılan karşılaştırmalarda farklı dil aynı kültürde (ARP-İNG) yapısal ve metrik değişmezliğin sağlandığı, farklı dil farklı kültüre göre (TÜR-İNG) yapısal değişmezliğin sağlanmış olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yanlılık analizleri incelendiğinde farklı dil aynı kültürde (ARP-İNG) OLR yöntemine göre dört maddede A düzeyinde tek biçimli DMF olduğu, farklı dil aynı kültür (ARP-İNG) karşılaştırmasında Poly-SIBTEST yöntemi sonuçlarına göre yedi maddenin C, dört maddenin B düzeyinde ve dört maddenin İngilizce dili lehine, yedi maddenin ise Arapça lehine DMF olduğu görülmüştür. Farklı dil farklı kültür (TÜR-İNG) karşılaştırmalarında OLR yöntemiyle yapılan analizlerde beş madde A düzeyinde ve tek biçimli, üç madde B düzeyinde tek biçimli olmayan, iki madde ise C düzeyinde tek biçimli olmayan DMF göstermiştir. Farklı dil farklı kültür (TÜR-İNG) karşılaştırmalarında poly -SIBTEST yöntemi sonuçlarına bakıldığında dört maddenin A düzeyinde, 7 maddenin C düzeyinde DMF gösterdiği bulunmuştur. Bu maddelerden yedisi Türkçe lehine, dört madde ise İngilizce lehine DMF'li madde vardır. Araştırmada farklı DMF yöntemleri kullanılmış ancak farklı yöntem sonuçlarının tam uyum göstermediği görülmüştür.