Parkinsonlu Hastalarda Vücut Farkındalığı ile İlişkili Faktörlerin İncelenmesi

SİMGENUR ÖZÜREM

Parkinsonlu Hastalarda Vücut Farkındalığı ile İlişkili Faktörlerin İncelenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Fizyoterapi Ve Rehabilitasyon A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİMGENUR ÖZÜREM

Danışman: Sibel Aksu Yıldırım

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma Parkinsonlu hastalarda vücut farkındalığı ile hastalık şiddeti, fiziksel aktivite düzeyi, yürüme, denge ve düşme riski arasındaki ilişkiyi incelemek üzere yapıldı. Bu amaçla çalışmaya 41 Parkinson hastası dahil edildi. Vücut farkındalığı, Vücut Farkındalığı Anketi (VFA) ile değerlendirildi. Hastalık şiddeti; Hareket Bozukluğu Derneği Birleşik Parkinson Hastalığı Değerleme Ölçeği (HBD-BPHDÖ) ile, fiziksel aktivite düzeyi; Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Formu (SF-IPAQ) ve Xiaomi Mi Band 6 Aktivite Monitörü ile, denge ve yürüme; Bertec Balance Check Screenertm Kuvvet Platform Sistemi ve OptoGait Yürüyüş Cihazı ile, düşme riski; Uluslararası Düşme Etkinlik Ölçeği (FES-I) ve Zamanlı Kalk ve Yürü Testi (ZKYT) ile değerlendirildi. Çalışma sonuçları, Parkinson hastalarında VFA ölçümü ile HBD-BPHDÖ non-motor sorunlar (r2=-0,422 p=0,006), motor sorunlar (r2=-0,453 p=0,003), motor muayene (r2=-0,797 p=0,000), motor komplikasyonlar (r2=-0,545 p=0,000) ve toplam puan (r2=-0,704 p=0,000), yüksek şiddetli fiziksel aktivite (r2=0,319 p=0,042), günlük adım sayısı (r2=0,347 p=0,026) ve günlük yürünen mesafe (r2=0,352 p=0,024), sol stabilite sınırı (r2=0,511 p=0,001), sağ stabilite sınırı (r2=0,398 p=0,010), gözler açık pozisyonda A-P salınım (r2=-0,354 p=0,023), gözler açık pozisyonda stabilite skoru (r2=0,350 p=0,025), adım uzunluğu (r2=0,396 p=0,010), çift adım uzunluğu (r2=0,414 p=0,007), duruş fazı (r2=0,496 p=0,001), sallanma fazı (r2=0,503 p=0,001), kadans (r2=0,471 p=0,002), yürüyüş hızı (r2=0,414 p=0,007), FES-I (r2=-0,449 p=0,003), ZKYT (r2=-0,531 p=0,000) arasında istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğunu gösterdi. Çalışmamız, Parkinson hastalarında vücut farkındalığı geliştirici terapilerin motor semptomlar, denge, yürüme ve düşme riski gibi parametreler üzerinde olumlu sonuçlar doğurabileceğini düşündürmektedir.