Ebeveyn kaybı yaşamış ergenlerde öznel iyi oluş, ebeveynleşme ve benlik algısı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP KAYA
Danışman: Türkan Doğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, ebeveynlerinden birini ölüm nedeniyle kaybetmiş lise öğrencilerinin öznel iyi oluşlarının, benlik algıları ve ebeveynleşme tarafından yordanıp yordanmadığını ortaya koymaktır. Araştırmanın diğer amacı ebeveyn kaybı yaşamış ergenlerin cinsiyet, kaybettikleri ebeveyn, kayıp türü, kaybettikleri zamanki yaş aralıkları ve kardeş sayılarına göre öznel iyi oluşlarında anlamlı bir fark olup olmadığını incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu uygun örnekleme yöntemi kullanılarak ulaşılan 340 ebeveynini kaybetmiş lise öğrencisi (%60,9 kız, %39,1 erkek) oluşturmaktadır. Araştırmada Kişisel Bilgi Formu, Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği, Ebeveynleşme Ölçeği Ergen Formu ve Ergenler için Benlik Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen veriler bağımsız örneklemler t testi, tek yönlü ANOVA, LSD testi ve çoklu doğrusal regresyon yöntemiyle SPSS 26 kullanılarak analiz edilmiştir. Çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda ebeveyn kaybı yaşamış ergenlerin benlik algısının ve ebeveynleşmenin alt boyutlarından ebeveynleşmeden algılanan adaletsizliğin öznel iyi oluşlarını anlamlı olarak yordadığı bulunmuştur. Benlik algısı ebeveyn kaybı yaşamış ergenlerin öznel iyi oluşunu pozitif yönde, ebeveynleşmeden algılanan adaletsizlik alt boyutunun ise öznel iyi oluşu negatif yönde ve anlamlı bir şekilde yordadığı belirlenmiştir. Araştırma kapsamında incelenen ebeveynleşmenin alt boyutlarından ebeveynleşmeden algılanan yarar ve kardeş odaklı ebeveynleşmenin ise öznel iyi oluşu anlamlı şekilde yordamadığı görülmüştür. Araştırma sonucunda ebeveyn kaybı yaşamış ergenlerin öznel iyi oluşları kaybedilen ebeveyn, kayıp türü, kardeş sayısına göre anlamlı bir fark gösterirken cinsiyet ve ebeveynlerini kaybettikleri yaş aralığına göre anlamlı bir fark göstermediği bulunmuştur. Elde edilen bulgular alanyazına göre tartışılmıştır.