Anadolu Türk Aleviliği bağlamında Irak Türklerinde Alevilik


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı A.B.D., Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SARMAD ALI MAHDI MAHDI

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): ÖZKUL ÇOBANOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Anadolu Türk Aleviliği Bağlamında Irak Türklerinde Alevilik" adlı bu çalışma, giriş, dört bölüm, sonuç, örnek metinler ve eklerden oluşmaktadır. Girişte tez konusu hakkında kısa bir bilgi verilecek, tezin öneminden de söz edilerek çalışmanın metodu çizilmiştir. Birinci bölümde Alevi, Bektaşi, Safevî (Kızılbaş) kavramları incelenmiştir. Anadolu Aleviliğinin inanç esasları ele alınarak Anadolu Aleviliğinin diğer inançlarla karşılaştırması yapılmıştır. İkinci bölümde Irak Türkmen Alevilerinin inanç ve ibadetleri ele alınarak İslam dininde bulunan beş erkânın Irak Türkmen Alevilerinde uygulanmasından, Irak Türkmen Alevilerinin tarikat anlayışından ve tarikattaki din önderlerinden, zikrin (cemin) çeşitlerinden ve icrasından, Irak Türkmen Alevilerde tarikat erkânından söz edilmektedir. Üçüncü bölümde Irak Türkmen Alevilerde gelenek, görenek ve halk inançları ele alınarak tören ve merasimler, kutsal günler, aylar, bayramlar ve sayılar ele alınmıştır. Dördüncü bölümde Irak Türkmen Alevilerinde kutsal mekânların tarihçesi hakkında bilgi verilecek ve bu mekânlarda yapılan ritüellerden bahsedilmektedir. Çalışma sonucunda ulaşılan tespitler, sonuç bölümünde verilmiştir. Irak Türkmen Alevilerinde icra edilen deyiş ve nefes örneklerinden de metinler kısmında bahsedilmektedir. Çalışmayı içeren fotoğraflar ve görüşme fotoğrafları ek bölümünde verilmektedir. Anahtar Sözcükler: Anadolu Aleviliği, Bektaşi, Cem, Dede, Derviş, Deyiş, Ehl-i Beyt, Hacı Bektaş Veli, Hak Âşığı, Hz. Ali, Irak Türkmen Alevileri, On İki İmam, Ritüel, Safavî - Kızılbaş, Şamanizm, Şiilik - Caferilik, Tarikat, Tasavvuf, Tekke, Zikir