Epitelyal Over Kanserinde Oksidan/Antioksidan Statü Değişikliklerinin Prognostik Etmenler ile Birlikte Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Farmasötik Toksiloji A.B.D., Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Aydan Çağlayan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): BELMA GÜMÜŞEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Over kanseri, histopatolojisi, moleküler biyolojisi ve klinik sonuçları itibariyle heterojen bir hastalık olup jinekolojik kanserler içerisinde ölüm oranı en yüksek kanser türü olarak bilinmektedir. Hormonal, çevresel, diyetsel ve kalıtsal olmak üzere çok sayıda risk etmeni over kanseri gelişimini tetikler. Tümör gelişimi ve ilerlemesinde oksidatif stres mekanizmalarının önemine ilişkin genel bilgilerin varlığına karşılık, over kanserlerinde oksidan/antioksidan statünün değerlendirilmesine ilişkin çalışmalar sınırlıdır ve mevcut data yeterince kapsamlı değildir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, mangan süperoksit dismutazın (MnSOD) az farklılaşmış ve hızlı prolifere olan agresif insan solid tümörlerinde, yüksek düzeyde eksprese edilebildiğini göstermektedir. Malign tümörlerde gözlenen MnSOD ekspresyonundaki artış, kötü prognoz ile ilişkilendirilmiştir. Over kanseri ve MnSOD ilişkisini değerlendiren çalışmalar ise son derece sınırlıdır.Bu bilgiler ışığında planlanan tez çalışmasında, benign veya malign over tümörü tanısı konan hastalarda, tümör biyogöstergeleri, üreme sistemine ilişkin hormon düzeyleri, oksidan/antioksidan statü değişiklikleri [lipid peroksidasyonu (over dokusu ve plazma MDA, idrar F2-isoprostan), antioksidan enzim aktiviteleri (doku ve/veya eritrosit total SOD, CuZnSOD, MnSOD, CAT, GPx1)] ve doku MnSOD protein ekspresyonu tayin edilmiştir. Sonuçlar, malign ya da benign tümör tanısı konmamış, ancak olası patolojileri önlemek üzere overleri alınmış hastalardan oluşan doku kontrol grubu ile sağlıklı bireylerden oluşan eritrosit/plazma kontrol grubuna ait sonuçlarla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiş; over kanseri patogenezinde oksidan/antioksidan statü değişikliklerinin olası rolü ve diğer parametreler ile ilişkisi irdelenmiştir.Malign grupta, kontrol grubuna oranla, doku total SOD, CuZnSOD ve MnSOD spesifik aktivitelerinin azaldığı; CAT ve GPx1 aktivitelerinin ve doku MDA ile idrar F2-isoprostan düzeylerinin önemli ölçüde arttığı saptanmıştır. Ayrıca, doku MnSOD protein ekspresyonunun da kontrol grubuna oranla anlamlı ölçüde (1.5 kat) arttığı, bu artışın tümör derecesi arttıkça daha da belirgin olduğu gözlenmiştir. Eritrosit GPx1 ve CAT aktivitelerinde de kontrol grubuna kıyasla önemli farklar saptanmıştır. Tüm bu sonuçlar, primer epitelyal seröz malign over tümöründe oksidan/antioksidan dengenin bozulması ile oksidatif stres varlığına işaret etmekte ve hastalığın patogenezinde bu dengenin önemine işaret etmektedir. Benign grupta da malign gruptaki kadar belirgin olmasa da kontrol grubuna oranla oksidan/antioksidan statüde önemli değişiklikler gözlenmiş, malign ve benign gruplar arasında incelenen parametreler yönünden ayırt edici farklar bulunduğu belirlenmiştir. Özellikle, primer epitelyal seröz malign over tümör grubunda idrar F2-isoprostan düzeylerinin sağlıklı kontrol grubuna kıyasla yaklaşık 3 kat artmış bulunması, bu artışın ileri evre ve yüksek derecede daha belirgin olması, benign gruba oranla %60 artış göstermesi, bu parametrenin malign over tümörü şüphesi olan bireylerde invaziv olmayan bir biyogösterge olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir.Bu çalışma H.Ü. Bilimsel Araştırmalar Birimi (proje no: 08D09301001) ve TÜBİTAK (proje no: 108S411) tarafından desteklenmiştir.